İçeriğe geç
Ara
Etiket

Ahlak

Bu etiketi taşıyan 146 yazı, yeniden eskiye.

Deneme

Salaha Talep

Salah, süreklilikten güç alır. Az da olsa devamlı olan, ruhu ve bedeni terbiye eder. Dingin bir akış, berrak bir değişim demektir. Tıpkı sessizliğin gerçek ses olması gibidir bu durum. Süreklilik ise tecrübe ile mümkün olur. Zira terbiye ile elde edilmesi beklenen salah, insan ömrünü aşabilir.

Mustafa Eser · Sayı 50
Deneme

Kâsım Baba

Levent Uçkan · Sayı 50
Deneme

Bütün Maneviyatı Yalnız Bir Ümidin Tahakkukuna Muntazır

İncelikli bir düşünceye, zarafetle yapılan bir harekete, letafet dolu bir söze rastladığımda kendimi kaptırdığım doğru. İşte en çok o zaman haddimi bilmekte zorlanıyorum. Çünkü gerçek zannediyorum zira ve bu tatlı rüzgara kendimi sorgusuz sualsiz teslim ediyorum. Hayatım boyunca da bununla sınanacağımı biliyorum.

Zehra Tunç · Sayı 50
Deneme

Haritadan Pusulaya Varlıktan Sorumluluğa

Mevcudiyetin bir neticesi, yani daha geniş çerçevede bir anlamı olmalıdır. Anlam, amaçtır, diyebiliriz. Çünkü bütün anlam katmanlarının bir zemini ve bu zeminden aktığı bir yer vardır. Zemin de aktığı yer de akışın kendisi de amaçla izah edilebilir, kabul edilebilir, aktarılabilir ve nihayet anlaşılabilirdir.

Mustafa Eser · Sayı 48
Deneme

Yalnız mıyız?

Güzel bir anı yaşarken yalnızız, ama aynı zamanda bir o kadar kalabalığız. Ruhumuz yalnızlık duygusuyla üşürken, yalancı baharların bizi ısıtabileceği yanılgısına kapılıyoruz.

Öznur Görür Kısar · Sayı 47
Deneme

Hak Dediğin, Hak mıdır?

Nitekim, aynı şekilde vatandaşı olduğumuz ülkenin kanunları çerçevesinde de sorumluluklarımıza ilave olarak haklarımız var. Bu haklar da benzer şekilde, temel olarak mal, can, kişisel dokunulmazlık ve düşünce hürriyeti gibi alanları kapsıyor. Bu haklar, yukarıda zikrettiğimiz üzere, din perspektifinden baktığımızda, tıpkı seküler hukuk gibi, İslam hukuku açısında da kutsal kabul edilmiş ve koruma altına alınmıştır.

Derviş Çelebi · Sayı 47
Deneme

Hadimlik Talebi ya da İyilik Fıkhı

Marufa olan inançtan kastımız, marufun muktedirliğinin sağaltıcı ve ıslah edici olması anlamına geldiğidir. Maruf muktedir olursa, insan ve insanlık o iktidar alanında salaha erer. Marufun egemenliği ile eşyanın bihakkın tanzimi mümkün olur. Eşyayı adilane bir tanzime tabi tutmak, onu maksadına uygun istihdam etmek demek olan adalet, ancak bu egemenlikle imkân sahasına girer. O halde, marufun muktedir oluşu adaletin dolayısıyla hakikatin tezahürü için elzemdir diyebiliriz.

Mustafa Eser · Sayı 47
Deneme

Öz Servetimiz: Tercihimiz

Tercih, iradenin tezahürü; imanın ise rahmidir. Tercih yoksa iman yok hükmündedir. Dolayısıyla, tercih yoksa salihat da hasenat da yoktur. Peki, tercih yoksa seyyiat var mıdır? Evet! Çünkü tercihi reddetmek ya da ihmal edip akışa körü körüne boyun bükmek ki yukarıda ifade edildiği üzere bu da bir tercihtir, kötülüğün ta kendisidir. Atalet de cehalet de gaflet de meşru mazeret olamaz. İnsan bu halleri de kendisi seçer ya da bu hallerden kendi seçimiyle azat olur.

Mustafa Eser · Sayı 46
Deneme

İsteğin Biçimlenmesi

Bir de kulluğa karşı isteksizleşebilir insan. Bazen yorgunluğu galebe çalabilir. Kendini ihmal etmesinden kaynaklı takati düşebilir. Bu durumlarda Rabbine sığınmalı ve güç kuvvet toplamak için Eyüp misali ayağını yere vurarak bir çaba içine girmelidir. İyi olanı arzu edebilecek selim bir kalp için o kalbi doğru şekilde beslemelidir. Bunun için de en ufak tercihlerinden ciddi dönüm noktalarına kadar arzusu ile değil imanı ile adım atmalıdır.

Mustafa Eser · Sayı 45
Deneme

Yenilir Yutulur Sözler

Eğer bir yerde yaşam büyük bir kaos olmaksızın sürüp gidiyorsa orada iyi işleyen bir organizasyondan söz edilebilir. Fakat bir sistemin iyi işliyor olması her zaman o sistemin hayırlı olduğu anlamına gelmez. Fakat sistemin işliyor olması iyi olmasa da ve bir hayır üretmiyor olsa da insan topluluklarının rağbet göstereceği bir haldir. Bu hal ise bozguncunun kendini ıslah edici olarak tanımladığı ifsad halidir. Bu hal içinde bozguncu kendini rızık veren olarak konumlandırabilir ve halk bozguncuyu kurulu düzenin işlemesi pahasına Rezzak belleyebilir.

Hüseyin Nasrullah İnan · Sayı 44
Deneme

“Ben Böyle Değildim; Yaşarken Oldum”

Baktık onca yıl sevdik olmadı, aldandık deriz en nihayetinde. Teslim oluruz rıza-i ilahiye. Sevmeye gönlü olmayanlar utansın. En azından denedik deriz karınca misali. Bizim böyle düşünmemiz ne ifade eder bilemiyorum ama karınca misali önemli olan o yolda olmak, o istikamet üzere olmak deriz, gönlümüzü eğleriz. Sevdik kardeşim suç mu der çekiliriz. Sevmek; bizi insan kılan en zayıf ve iyi ki en güçlü yanımız deriz.

Öznur Görür Kısar · Sayı 43
Deneme

Acı

Acı; ilk anda sanılabileceği gibi sevinmeye, mutlu olmaya asla engel olmaz. Kibre, gurura, şımarıklığa perde olur. Aksine acı çeken, mutluluğun kıymetini bilir. Çünkü küçük şeylerden bile mutluluk (aslında şükür) devşirebilecek olgunluğa acı çeken bir kalp daha kolay erişir. Kendini, hayatı, insan oluşunu ve insan onurunu kaybettirecek “çılgın” sevinçlere prim vermez acıyla bir kez olsun kavrulmuş yürek…

Zeynep Yücel · Sayı 43
Deneme

Düğümü Beslemek

Her çağın her türlü müşkülüne, İslam ve dolayısıyla Müslümanlar cevap ve çözüm üretmekle mükelleftir. Bu mesuliyet de yetkinliği zorunlu kılar. Yetkinlik için kuşatıcı bir okuma, tarihi tecrübelere yani müktesebata hâkimiyet ve bunları harmanlayabilecek bir kabiliyet gerekir.

Mustafa Eser · Sayı 43
Deneme

Kürevi Ahlaki Çöküntü ve Acı Neticeleri

En çok dikkat çeken tarihteki diğer bir örnek Firavun’dur. Ülkesindeki tüm Yahudilerin erkek çocuklarını öldürterek kadınlarını sağ bırakan bu cani, kendi varlığını korumak adına bu katliamları yaptı. Bugün Siyonist terör rejimi de yaptığı katliamları, kendini savunmak adına meşru göstermektedir. Her bir canlının haksız yere öldürülmesinin asla meşru bir sebebi olamaz. Bunu batı çok iyi bildiği halde, Siyonist ağlarına takılan çok yüzlü yöneticileri bu “meşruiyeti” kabul ediyorlar.

Mucahid Yıldız · Sayı 43
Deneme

Ahir Zamanda Bir Tamir Ustası

Çantacı Erol, köyleri ve ürünlerini çok iyi tanıyordu. Yediğine içtiğine dikkat eden bir insandı. Her şeyin mevsiminde yenmesini savunur, sağlıklı tarım ürünlerini yakından takip ederdi. İlaç görmemiş kuru üzüm bulmak için pazarda uzun süre dolaştığımızı hatırlıyorum. Ege’ye özgü ot kültürünü yakından bilirdi.

Kemal Kahraman · Sayı 42
Deneme

İstihdam Hakkı ve Hakkın İstihdamı

İnsan daimi bir karar halindedir, evet; ama bu halin meşru ve muteber olduğunu iddia edemez. İnsanın alması gereken kararların belki de en kıymetlisi müdahale kabiliyetini dizginleyebilmesidir. Müdahil olmayı bir hak olarak görmekten vazgeçmektir. Herhangi bir kabiliyetin varlığı o kabiliyetin icrasının meşruiyetine delil teşkil etmez. Yapabiliyorsun, evet ama bu yapabileceğin anlamına gelmez.

Mustafa Eser · Sayı 41
Deneme

Ağla ki Yüzyıllık Yalnızlığın Şifa Bulsun

Gözyaşı; topraktan karılmış nefsin kuruyan dudaklarına sunulan can suyu, bitmez dediğin çöl ikliminde hiç ummadığın bir anda önüne çıkan vaha, gönlün rahmeti, gözün aydınlığı.

Nihal Pakırdaşı · Sayı 41
Deneme

Bir Selam Gölgeliği

Güzel söz söyleme, birbirimize sakin limanlar olma, sükûn bulma yaklaşımından nasıl uzaklaşabiliyoruz? Kalbimiz bu güzelliklerin cimriliği ile nasıl çoraklaşabiliyor? Yerle yeksan eylemeyi, imar etmenin güzelliğinden nasıl üstün sayabiliyoruz? Azim ve alim olan Allah derunumuzdakileri bizden daha iyi biliyorken ve vedûd ismi ile severken bizi, sevmek nimetinden nasıl oluyor da mahrum kalmayı seçebiliyoruz?

Öznur Görür Kısar · Sayı 40
Deneme

Müjde

Allah lütfu ile belki de pek çok fırsatlar çıkarıyor da karşımıza, değerlendirme iradesi gösterebilmek nasip olsun istiyorum. Bu iradeyi gösterebilmek belki uyanık olmak demek. Yazdıklarım ve yazacaklarımın özel ve yeni hiçbir tarafı yok. Hepimiz gibi hissediyorum. Hepimizin kurduğu cümleleri kuruyorum.

Zehra Tunç · Sayı 40
Deneme

Tercihin İstismarı, İhmalin Tercihi

O halde durmalı insan. İhmalinin ve istismarının önüne geçmek için kaçmaktan vazgeçip, bir güzel durmalı. Durmalı ve kendini oyalayan her ne varsa onlardan arınarak yapılacak nedir diye sormalı. Tercih kabiliyetini hesap verebileceği yani vicdanının onaylayacağı seçeneklere kullanmalı.

Mustafa Eser · Sayı 40
Deneme

İstek Üretiminden Azabın Çetinliğine

Anlamayı istemek, bilmeyi istemek gibi ulvi olana talip olmanın esbabı ne olabilir? Beşerî isteklerin haz için olduğu kabullenilirken bu soyut hallere ermeyi istemeyi nasıl anlamalıyız? İnsanın en geniş haliyle olma çabasında, beşerî yönü kadar beslenmeye muhtaç nazari yönünü de ihmal etmemesi icap eder. İnsan, iradesi üzerinde konuşabilmesini, imanını, ibadetlerini ancak bu nazari yönleri dolayısıyla gerçekleştirebilir.

Mustafa Eser · Sayı 39
Deneme

Taş Soslu Pirinç Pilavı

Pirinç ve taş üzerinden tarifiniz, her vidaya uyan bir İngiliz anahtarı kıvamında ise her devrin muteber adamı olmanız da ihtimaldir. Muhtemelen pilavı en yağlısı, taşın da en yontulmuş, betonla harmanlanmış, AVM hali sizin emrinize amade olacaktır. Yani bu dünyada işiniz iş, ötesini sormayın (hoş zaten sormazsınız ya). Ancak “Bizim tarif ne haddimize, eden etmiş bize uymak düşer” deyiciler taifesinden iseniz, pilavdan nasibinize düşenin, dişinize kasteden taş olması muhtemeldir.

Derviş Çelebi · Sayı 38
Deneme

Yaşam Yükünden Adil Tasarrufa

İstihdamın yerli yerinde olması, hak’tır. Hak, Allah’ın isimlerindendir. O halde en kâmil istihdam Allah’ınkidir. Kişi Allah’ın kendine çizdiği rotaya, kendine verdiği payeye, kendini istihdam ettiği makama rıza gösterdiği ölçüde kul olur.

Mustafa Eser · Sayı 38
Deneme

Aliya'nın Ahlakı

Aliya, inanç ile eylem arasındaki insicamsızlığa dikkat çekerek kendilerini katı dindar zannettiği halde pek çok insanın hayatlarına yön veren değer felsefesinin ve yaşam tarzının materyalist karakterli olduğuna vurgu yapar.

Mehmet Ödemiş · Sayı 37

Birlikte geçen etiketler

Tüm etiketler