Düşünce
Bu etiketi taşıyan 174 yazı, yeniden eskiye.
Barış Yurduna Hareket: Yüceliş Manifestosu*
Kısırlaşan düşünce dünyamızda eyleme niyetli düşünsel çabanın karşılığı olma bakımından Yüceliş Manifestosu önemli bir çalışma. Yaz aylarında notlar alınarak okunacak kitabın yazarını tartışmaya davet ederek verimli bir çabayı örgütlemek mümkün. Hepimizin derdini dillendirmesi bakımından hepimizin katkı ve eleştirilerine açık bir çalışma olduğunu belirtmek yerinde olur.
Ahmet Mercan · Sayı 30SöyleşiTemel Hazıroğlu ile “Barış Yurduna Hareket” Kitabını Konuştuk
"İşte 'yüceliş' ve 'barış' kavramları, ortaya koyduğumuz düşünce sistematiğinin özü olduğu gibi taşıyıcı yapı taşlarından da ikisidir. Doğal olarak biz de felsefemizi ve fikriyatımızı bunlar üzerinden kurgulayıp geliştirdik ve taçlandırdık."
İnsicam · Sayı 30DenemeOryantalistlerin İslam Sunumu
Eski Oryantalistler Doğu’yu değişmez ve durağan bir dünya, bunun karşısında ise Batı’yı değişimci ve yenilikçi bir dünya olarak resmederken, yeni-Oryantalistler Doğu’yu değişmez bir dünya olarak görmezler, bilakis son iki yüzyılda hızla değişen ve bu bakımdan da bilgilerin sürekli güncellenmesi gerektiğini düşünen dinamik bir Doğu algısına sahiptirler.
Kadir Canatan · Sayı 29Kitap değerlendirmesiİslâm-Batı İlişkileri Çerçevesinde Medeniyet Meselesi*
İslam yaşam tarzının kendi nefsinden önce karşındakini terci etme bilinci; Batı Avrupa’dan zuhur eden ve tüm insanlığa dayatılan modern dünyada ise; insanların kendisini ve çıkarlarını koruması ve bunun için yaşaması şeklinde bir üst ilke olarak karşımıza çıkar.
Nihal Pakırdaşı · Sayı 29DenemeBilinç, Bağlam, Ölüm
İnsan, hayatının her bir kolunu bir yerlere bağlar. Anlamlılık, bağlamdadır. Anlamın aktarımı bağlamdadır. Anlamın sürdürülmesi bağlamdadır. Bağlam yoksa kompozisyon, bütünlük ve ahenk yok demektir.
Mustafa Eser · Sayı 28DenemeNamlunun Ucundaki Maşuk
Misafirin evi talan etmeden sahibine teslim etmesi kadar, gönül evine emanetçi olmuş âşığın da kalbin sahibi hatırına misafirine gönül mülkünü talan ettirmemesi gerekmez mi?
Şehnaz Fındık İnan · Sayı 27DenemeBilginin Bilgisi Üzerine
Bilginin ideası veya amacı doğru bilgiye varmaktır. Her felsefenin doğruluk anlayışı farklıdır. Burada farklı felsefelerin doğruluk ölçütlerini açıklamaya girişmek bu yazının sınırlarını aşar. Ancak bir noktaya dikkat çekmek gerekir. İslam kültüründe ve inancında doğru bilgi, söz ile fiilin örtüşmesidir. Eğer söylenen bir söz, dilde varolan anlamında doğru olmakla birlikte, söyleyen kişi o doğruya uygun davranmıyorsa o söz geçerli (doğru) sayılmaz. “Ey iman edenler! Niçin yapmayacağınız şeyi söylersiniz?” (Kur’an, Saff/61.2).
Durmuş Günay · Sayı 27DenemeNehri Yıkayan Adam II*
Son yüzyılın en önemli mütefekkirleri arasında Necip Fazıl, Sezai Karakoç ve Rasim Özdenören yer alır. Üçünün de devlet eliyle oluşan baskıcı akışa karşı yürümeleri, onları rejim ve onun korumasında şekillenen fikir sanat çevrelerince büyük oranda görmezden gelinmelerine neden oldu.
Ahmet Mercan · Sayı 26DenemeRasim Özdenören Soruyor: Kanunları Bilmemek Neden Mazeret Olmasın?
Rasim Özdenören’e göre Roma hukuku, hasis ve itimatsız köylülerin eseri olduğu kadar aynı zamanda bir tedbirler külliyatıdır. Batı hukukunu esas aldığımız için bizim şu andaki yürürlükte olan hukukumuzun temeli de Roma hukuku olduğuna göre bu hasis ve tedbirler külliyatı hukuk bizim cari hukukumuz için de geçerli olacak demektir.
Dursun Ali Tokel · Sayı 26DenemeRasim Özdenören’in Rasyonalizm, Pozitivizm ve Hürriyet Üzerine Düşündükleri
Özdenören, her devrin kendisine ait bir cahiliye döneminin olduğunu düşünür. Bu açıdan cahiliyeye isabet eden ve cahiliye zihniyetinden neşet eden kavramların kiminin tarihe gömülmesi, kimisinin değiştirilip dönüştürülmesi, dahası bu karanlığı bertaraf etmek için yeni ihya edici kavramlar meydana getirmenin son derece kıymetli olduğuna işaret eder.
Muhammed Enes Kala · Sayı 26DenemeRasim Özdenören'i Okumaya Nereden Başlamalı?
Rasim Özdenören içinde yaşanılan toplumun, önlerine her ne kadar sınırları zorlayıcı engeller çıkarsa da Müslümanların her şeye rağmen bu toplumun içinde kendi inançlarını yaşayabilecekleri tezini savunur.
Şakir Kurtulmuş · Sayı 26DenemeRasim Özdenören’in Eşikte Duran İnsan’ı
İslam düşüncesinde varlığı anlamanın yolu, insandan geçer. İnsan, hakikatin anahtarıdır. “Nefsini bilen Rabbini tanır” sözü de bu hakikati ifade eder. Üstad da tasavvufu ele aldığı makalesine “Anahtar” başlığını koyarak sırların sırrını çözebilmenin, varlığın hakikatine ermenin yolunu da böylece özetlemiş olur.
Mülayim Sadık Kul · Sayı 26DenemeYeni Dünya Düzeninin Sefaleti Üzerine- Denemenin Denemesi
Türkiye’de uzun yıllar Müslümanca düşünüş üzerine özgün teklifler sunan yazar, eserlerinde ekseriyetle demokrasi, küreselleşme, yeni dünya düzeni, modernizm, liberalizm, kapitalizm, insan hakları ve laiklik kavramları üzerine incelemelerde bulunmaktadır. Yazar, ele aldığı bu kavramlar karşısında okuyucunun nasıl bir entelektüel ve ahlaki duruş sergilemesi gerektiği üzerine düşünmeye sevk etmektedir.
Furkan Emiroğlu · Sayı 26DenemeYeniden İnanmak
Kitap, insanın yaşadığı çağda zihnini, zamanını, dünyayı algılayışını oymaya başlayan makinelerle geçirdiği büyük imtihanların yanında ruhunu da oymakta olan şeylere karşı küçük bir reçete görevi üstleniyor.
Vecihe Kara · Sayı 26DenemeMekân: Varoluşun Diğer Adı
İnsanın mekânla olan ilişkisi insanın varlık serüveni kadar eskidir. Dolayısıyla varlık tecrübemiz bizim mekânla ilişkimizin de başlangıcıdır. Yaratan, bizi bir “mekânda” yaratmıştır. İnsanın hem varlığı hem de varlık hakkındaki bilgisi mekân düşüncesi olmadan düşünülemez
Mülayim Sadık Kul · Sayı 23DenemeKızılelma’yı Yurt Edinmek
Kızılelma’yı yalnızca kendiyle aynı soydan, aynı kültürden, aynı dilden yahut aynı dinden insanların birlikteliği olarak görmek hatalıdır. İslam’ın saadet öncülüğü insanlığın tamamı için harekete geçmeyi vazife olarak görür.
Şehnaz Fındık İnan · Sayı 23DenemeNeoliberal Din ve Anlam Arayışı
Kendisiyle iletişimi bozulan insan, kendisine iyi gelecek sorular soramaz ve özgürleşme adı altında sistemin çizgilerinden taşmadan sömürülmeye devam eder. Ruhundaki boşluğu dolduracak hazine yine Neoliberal söylem ve kavramlardan müteşekkil bankaların içindedir.
Şehnaz Fındık İnan · Sayı 22DenemeKant'ın Ödevinden Ders Çıkarılmalı mı?
Avrupa’ya ilk yolculuk yaptığımda mezkûr anlatılara yakından şahitlik etmiş, oraların “öteki”lerinin hikayelerini dinlemeye çalışmış ve monotonluğun donuk yüzüyle tanışmıştım. Ne ki bu birkaç sefer ile tekrar edecek ve her gitmeye yeni meseleler ekleyecektim heybeme.
Zübeyir Şekerci · Sayı 22Deneme“Felsefesiz İlâhiyat” Mümkün müdür?
Düşüncenin tarih boyunca nasıl bir yol izlediği tartışma konusudur. Felsefe, erostan logosa geçiştir tespitinden hareketle düşüncenin dinden mitolojiye, mitolojiden felsefeye, felsefeden de bilime doğru bir yol izlediği kabul edilmektedir.
Hüseyin Aydoğdu · Sayı 21DenemeSezai Karakoç
Sezai Karakoç kalabalıkların, sahnelerin adamı değildir. Hâtıralar’da bahsettiği gibi, bir yakınının ifadesiyle “vitrin”i yoktur. O yazdıklarını yaşayan, onları hayatında ete kemiğe büründürmüş, sanki tarihin derinliklerinden bugüne düşmüş çağdaş bir erendir.
Osman Arı · Sayı 21DenemeMehmet Erdoğan: "Sezai Karakoç'un Mirası, Şahsiyeti ve Davasıdır"
Din, tarih, coğrafya, medeniyet, kültür, dil, siyaset, ekonomi, ontoloji, insan ve çevre faktörlerini birlikte ve harmanlayarak değerlendirir. Amacı ve neticeyi de asla atlamaz. Böylece bir konu hakkında veya olayla ilgili yorum yaptığında büyük bir zihnî dolaşım yaşayarak sebep ve sonuca yaklaşır.
Mustafa Özel · Sayı 21DenemeKiralık İdeolojik Silahlar
Son olarak hatırlatmak isterim ki kadraja girmeyen yönleriyle kilisenin, sömürmenin, monarşinin, anarşinin ve zaten yüzyıllardır var olan iktisadi uçurumun derdiyle dertlenmiş Batı’nın “medeniyet” anlayışı ve kendilerine has eğitim sistemi, Türk milletinin birçok alanda tam anlamıyla başarılı olmasına imkân tanımayacaktır.
Şehnaz Fındık İnan · Sayı 21DenemeYûsuf Karadâvî
Karadâvî, İslam dünyasının en etkin ve en yaygın hareketi el-İhvânü’l-Müslimîn (Müslüman Kardeşler) teşkilatının önde gelen isimlerinden biridir. Kendisi, ilim ve düşünce serüveninin biçimlendiği yerin, şehîd Hasan el-Bennâ okulu olduğunu ifade etmiştir. İhvân mensubiyetinden dolayı üç kez (1949, 1954-1956, 1961) hapse girmiştir. Yıllarca hareketin ön saflarında yer almış, kendisine yapılan teşkilatın başkanı olması teklifini kabul etmemiştir.
Mustafa Özel · Sayı 20DenemeSeküler-Feminist Otoritelere Bir Başkaldırış: Saba Mahmood ve Dindarlığın Siyaseti
Sosyolojik okumalar yaparken karşılaştığım Saba Mahmood’un toplumsal cinsiyet kavramı üzerinde kritik etkisi olan bir sosyal bilimci olduğunu düşünüyorum. Çünkü Mahmood, özellikle Batı medyasının etkisiyle her yere yayılan yerleşik bir Müslüman kadın anlayışına meydan okumuştur.
Sevde Öztürk · Sayı 19