Psikoloji
Bu etiketi taşıyan 28 yazı, yeniden eskiye.
Tuğba Öncü’ye İnfak Etmenin Psikolojik Etkilerini Sorduk
Uzm. Psikolog Tuğba Öncü ile “infak” ve psikolojik etkileri üzerine konuştuk.
Tuğba Öncü · Sayı 62DenemeAçlık Nerede Başlar?
Açlık çoğu zaman bedensel bir sinyal olarak ele alınır. Oysa klinik odada yeme davranışına yakından bakıldığında, bazı açlıkların bedenden çok daha eski bir yere ait olduğu fark edilir. Mide doludur ama bir şey eksiktir. Kişi ne yerse yesin, o eksiklik hissi tam olarak yerini bulmaz. Çünkü burada aç olan beden değil; görülmemiş, tutulmamış, karşılanmamış içsel ihtiyaçlardır.
Hilal Akay · Sayı 60DenemeNeyi Susturmak İstiyoruz?
İnsan, her duyguyu düzenleyebilecek kapasiteyle doğmuyor. Duygularla ne yapılacağını, nasıl sakinleşileceğini, neyin paylaşılabilir neyin taşınabilir olduğunu çoğu zaman erken ilişkiler içinde öğreniyoruz. Duygunun fark edilmediği, karşılanmadığı ya da geçersizleştirildiği bir ortamda büyüyen birey için bazı hisler “fazla” hâle gelebiliyor. Utanç, değersizlik, terk edilme korkusu, bastırılmış öfke… Bunlar yalnızca yoğun oldukları için değil, kişinin benlik algısıyla iç içe geçtikleri için de zorlayıcı.
İrem Nur Akpınar · Sayı 60DenemeYeni Çağ Pandemisi: Sosyal Medya Bağımlılığı
Sosyal medya kullanımımızı bilinçli hale getirmek ve sağlıklı sınırlar koymak mümkündür. Bilinçli bir sosyal medya kullanımı için otomatik pilottan çıkıp şu soruları kendimize sorabiliriz: Ne kadar süre vakit geçiriyoruz, en çok hangi uygulamaları kullanıyoruz, ne zaman kendimizi sosyal medyada sürekli reels kaydırırken buluyoruz, taşımakta zorlandığımız duygular var mı, yaşamımız etkileniyor mu? Bu soruların cevaplarına göre kullanımlarımızı sağlıklı sınırlara çekebiliriz.
Ahsen Karakaş · Sayı 60DenemeSorun Haz Değil, Hızdır: Dijital Alışkanlıkların Nörobiyolojisi Üzerine Kısa Bir Not
Dolayısıyla mesele “ekran her şeyin sebebi” demek değil. Asıl problem şu: Hızlı geri bildirim döngüleri, zaten kırılgan olan motivasyon sistemlerini daha da baskılıyor. Bu, ahlaki bir çöküş değil; zamanlama problemi.
Benin Büyükselvi · Sayı 60DenemeAidiyet ve İnternet
Araştırmalar, sorun teşkil etmeyen sosyal medya kullanım alışkanlıklarıyla bağımlılığa sebep olabilecek problemli kullanım arasında ince bir çizgi olduğunu göstermektedir. Genç yetişkinler, sosyal ağlarda ne kadar zaman geçirdiklerinin farkında olmama eğilimindedir. Sosyal medyanın problemli kullanımının sonuçları arasında gerçek hayatta sosyal katılımının azalması ve ilişki sorunları yer almaktadır.
Ahmet Serdar Ermiş · Sayı 60DenemeHazla İlişkimiz: Modern Bağımlılıkların Psikolojik Kökenleri
Bu bağlamda dijital haz, doyurucu bir tatminden ziyade, sıkıntı ve boşluk hissini geçici olarak bastıran bir işleve sahiptir. Birey, yalnız kaldığında ya da içsel bir gerilim yaşadığında dijital uyaranlara yönelerek bu duygularla teması erteler. Ancak bu kaçınma, uzun vadede duygusal düzenleme kapasitesinin daha da zayıflamasına yol açar. Dijital bağımlılık bu yönüyle haz arayışından çok, haz yoluyla duygudan kaçınma biçimi olarak değerlendirilebilir.
Feyza Genç · Sayı 60DenemeBağımlılık: Bir Neden Değil, Karşılanmamış Hayatların Yankısı
Emek veremeyen birey, hazza yönelir. Çünkü haz hızlıdır, emeksizdir ve anlıktır. Dijital bağımlılıkların bu kadar yaygınlaşması tesadüf değildir: Emek isteyen hayat yerine, emeksiz tatmin sunan ekranlar vardır.
Metin Aydın · Sayı 60DenemeBağımlılık: Kopan Bağların Sessiz Çığlığı
Netice itibariyle bağımlılık, modern insanın bağlantısızlık sancısına verdiği trajik bir yanıttır. Çözüm ise sahte bağlantılardan sıyrılıp, sinir sistemlerimizi birbirimize yaslayabileceğimiz güvenli limanlar inşa etmektir. Çünkü iyileşme, ancak bir “biz”in içinde, güvenli bir bağın sıcaklığında filizlenebilir.
Fatma Dağ · Sayı 60DenemeBağımlılık: Kendinden Kaçan İnsan
Bağımlılık yalnızca bir alışkanlık değil, çoğu zaman bir kimlik krizinin belirtisidir. “Ben kimim?” sorusu ertelendikçe insan kendini iyi hissettiren bir şeye tutunur. O şey; oyun, ekran, pornografi, kumar alkol ya da madde olabilir.
Hatice Gökçe · Sayı 60Denemeİçselleştirilmiş Yoksulluk: Yoksulluk Kültürü
Yoksulluk kültürünün bireyler tarafından içselleştirilmesi, zamanla yoksulluğun normalleşmesine ve sorgulanmamasına yol açar. Bu süreçte birey, yoksulluğu bir kimlik hâline getirir; kendi potansiyelini küçümser, değişim ihtimalini reddeder ve mevcut durumunu kabullenir. Bu durum, yoksulluğun yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda psikolojik ve sosyolojik bir sorun olduğunu gösterir.
Kadir Canatan · Sayı 57DenemeTesettür: Özgürlüğün ve Kimliğin İfadesi
İnsanların bir diğer ihtiyacı, kim olduğuna ilişkin aradığı cevaptır. Tesettür, dini referansla kim olduğunu ve nereye ait olduğuna aradığı cevabı kolaylaştırmaktadır. Ait olduğumuz kaynağın sınırsız kuvvete sahip olması ve irademize kıymet vermesi teslimiyeti ve huzuru artırmaktadır.
Sevanur Caner · Sayı 53Denemeİki Kalp, Bir Hikâye: Evliliğin Derinliklerine Yolculuk
Tuğba Öncü · Sayı 50DenemeKendimizden Geçip Kendimize Geçmenin Yolu
Rahmetli Doğan Cüceloğlu gerçek anlamda kişinin özgürlüğünü “çıktığınız limanın farkında olmak” olarak tanımlar. Bu limana doğru giderken çıktığımız yol, yön bize mi ait? Niyetimizi alarak yürüdüğümüz bu yolda tüm evrenin bir parçası olduğumuzu kabul ederek sorumluluklar almamız gerekir. Cüceloğlu “gönül muradını keşfetme” olarak tanımladığı bu yolu dış koşullar ile değil yalnız iç koşulların belirlediğinin de altını çizer.
Gözde Çimen · Sayı 42SöyleşiBetül Rana Uludoğan ile Müzik ve Ruh Üzerine
"Müzik, kişinin olumsuz ruh halinden arınmasını sağlayacak şekilde kullanıldığı zaman bir kalkan görevi görüyor aslında. Depresyondaki asıl durum, bir kayıptır. Müzik, kişide kaybolan obje ne ise onun yerini dolduran bir araç olarak da görülebilir. Farabi’nin öğretilerine baktığımızda, insan psikolojisine üç tür müziğin etki ettiğini görüyoruz; sevimli, hiddetli, hayali şeklinde. Müzik, kişinin emosyonel çeşitliliğini gösterir. İnsan vücudunun içinde de bir müzik sistemi var, o yüzden müzik ruhun duygusal dilidir."
İnsicam · Sayı 39DenemeSiyonizmin Psikolojik Perspektiften İncelenmesi
Siyonizm ideolojisine sahip Yahudilerin Filistin topraklarına yerleşmelerinden sonra zaman içerisinde toprakları işgal etmeleri, Nakba olarak bilinen Filistin toplumunun kendi topraklarından sürülmesi ve halkın yok edilmesi olayı; sahip olduklarından daha fazlasına göz dikmiş olan siyonist ideolojinin etkisindeki Yahudilerin saldırganlık eğiliminden kaynaklanmaktadır.
Fatma Enise Özel Aslan · Sayı 33Denemeİlişkilerde İletişim Krizleri
Küsmek ve duvar örmek, kısacası kendini iletişime kapatarak karşı tarafı şekillendirmektir. Bu durum ilişkinizde ciddi iletişim kopukluğuna sebep olur. Bu davranıştan kaynaklı eşiniz tam olarak sorunu anlayamayabilir. Küsen taraf karşı tarafın suçluluk duymasına sebep olabilir.
Kerem Gümüş · Sayı 31DenemeYeniden Bağlanmak
İnsanın, beklenmedik bir durumla karşı karşıya kalması sonucunda verdiği şok tepkisi halidir inkâr aşaması. “Biz neyin içindeyiz?” sorusunun cevabını bulmaya ve yaşanılanları idrak etmeye çalışırken, psikolojik olarak derin ve yoğun bir sarsıntı yaşanmaktadır. Dolayısıyla sarsıntıya uğrayan diğer bir zemin ise psikolojik iyi oluş kolonunu oluşturan “güvende hissetme ve güven duymak” ihtiyacıdır.
Fatma Yıldız · Sayı 25DenemeAfet Sonrası Çocuk ve İletişim
Afet sonrası çocukla kurulan iletişim, çocuğun gelişim dönemlerine göre farklılıklar göstermektedir. Soyut düşünme becerisi kazanmamış olan 0-6 yaş çocukları, başlarına gelen olayı “acaba benim yüzümden mi oldu, anne-babamı çok üzdüm, yaramazlık yaptım onun için oldu…vb.” düşünceleri kendilerinden bağımsız göremeyebilirler.
Tuğba Öncü · Sayı 25SöyleşiKemal Sayar ile Mahremiyet Üzerine
Marmara Üniversitesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Kemal Sayar ile mahremiyeti konuştuk.
İnsicam · Sayı 24SöyleşiPsikiyatrist Prof. Dr. Kemal Sayar ile Merhamet Üzerine
Psikiyatrist Prof. Dr. Kemal Sayar ile "Merhamet", "Merhamet Kültürü", "Merhamet Eğitimi", "Merhamet Edebiyatı", "Merhametsizlik" ve merhamet hususunda merak edilen birçok konuyu sizler için konuştuk.
İnsicam · Sayı 15DenemeZorunlu Göç Deneyiminin Mülteci Çocuklara Psikolojik Etkileri
Çocuk gelişiminde rutinlerin ve düzenin önemi büyüktür. Çocuklar dengeli ve tutarlı rutinler sayesinde güven ve bağlanma duygusunu yaşarlar. Sağlıklı bir gelişim için çocuklar değişecek rutin ve düzenlere önceden hazırlanır. Ani değişimler çocuklara zarar verebilmektedir. Zorunlu göç, savaş, baskı ve toplama kampları, çocukların rutinlerinin, düzenlerinin, ortamlarının ve çevrelerinin değişmesine yol açar.
Ömer Faruk Şeker · Sayı 12SöyleşiSosyal Medya Üzerine Üç Soru Üç Cevap: -I- Prof. Dr. Erol Göka
Yapılan bilimsel araştırmalar sosyal medyanın insan ruhu üzerinde önemli ölçüde olumsuz etkiye neden olduğunu söylüyor. Bilhassa sanal gerçekliğin toplum sağlığını, insanlar arasındaki ünsiyet ve muhabbeti ciddi ölçüde yaralayabilecek bir özelliği olduğundan bahsediliyor. Hal böyle iken sosyal medyayı yalnızca bir internet teknolojisi ürünü ve güncel hayatın bir “normal”i olarak görmemek gerekiyor. Sosyal medyanın psikolojik ve toplumsal etkilerini anlamak, sorunları tespit etmek ve değerlendirmek için kıymetli hocalarımızdan Prof. Dr. Erol Göka'ya üç soru yönelttik. Verdikleri cevapları, ilgiyle okuyacağınızı umuyoruz.
İnsicam · Sayı 10SöyleşiSosyal Medya Üzerine Üç Soru Üç Cevap: -II- Prof. Dr. Kemal Sayar
Sosyal medyanın psikolojik ve toplumsal etkilerini anlamak, sorunları tespit etmek ve değerlendirmek için kıymetli hocalarımızdan Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Kemal Sayar'a üç soru yönelttik. Verdikleri cevapları, ilgiyle okuyacağınızı umuyoruz.
İnsicam · Sayı 10