Deneme
Bütün sayılardan yazılar, en yeniden başlayarak. Türe göre süzebilirsiniz.
Durdurulamaz “İlerleme”nin Laneti!
Bugün entelektüel söylemlerde, matbuat dünyasında, radyo ve TV programlarında “ilerici-gerici” tasnifi sadece bizim ülkemizde değil, küresel ölçekte devam etmektedir. Kimilerine göre, ilerleyebilmek için artık tarihin çöplüğüne atılması gereken dinden kurtulmak gerekirken; kimilerine göre ilerlemenin asıl itici gücü dindir.
Mehmet Ödemiş · Sayı 55DenemeYapay Zekâ: Sessiz Devrim Görünür Etkiler
Yapay zekâ, makine öğrenimi sayesinde verilerden kendi kendine öğrenebiliyor; yani programcılar her adımı tek tek yazmasa da sistem, örneklerden yola çıkarak kurallar oluşturabiliyor. Bunu yaparken de tıpkı insan beynindeki nöronlara benzeyen yapay sinir ağlarını kullanıyor; böylece gelen bilgileri katman katman işleyerek anlam çıkarıyor.
Vahit Yalın · Sayı 55DenemeNeden Yapay Zekâ Bugünlerde Popüler Oldu?
ChatGPT ve benzeri sistemlere LLM (Large Language Model – Büyük Dil Modeli) diyoruz. Bu modellerin özelliği, milyonlarca yapay sinir ağı içeriyor olmaları ve bu sinir ağlarının milyarlarca kelimeyle eğitilmiş olmasıdır. Yapay sinir ağlarında, bir sinir düğümünden diğerine bağlantı kurulurken, bu bağlantılar belirli ağırlıklarla çarpılır. İstenilen sonucu elde etmek için bu ağırlıkların ayarlanmasına yapay sinir ağının eğitilmesi denir.
Ensar Gül · Sayı 55DenemeKleist’in Tehlikeli Oyunu
Merak, insanoğlunun tekâmülü için itici bir güç. Rab, yaptığı icatlarla çağ kapatıp çağ açabilen insana, zekâsının zekâtını verebildiği ölçüde, âlemde mevcut olan her ilmi kıyamete kadar açığa çıkarabilecek “akıl” vermiş. Bunun yanında, Dünya’nın gelişimiyle beraber kibir artışı paralel giden insanları ise rahmetinin bir gereği olarak kimi zaman “sivrisinek”, kimi zaman “su”, kimi zamanda “korkunç bir sesle” çağının ruhuna uygun şiddetli cezalarla hadlerini bildirerek; insanın kendi elleriyle kendi varlığını ortadan kaldırmasına izin vermemiştir.
Nihal Pakırdaşı · Sayı 55DenemeKuantum Fiziği Perspektifinden Yapay Zekâ
Kuantum, bize eşyanın özünde müşahide, yani şuura ilişkin olduğunu haber verir. Yapay zekâ ise her ne kadar muazzam verilerden yeni tertipler türetebilse de, kendi gerçekliğini idrak eden bir “özne” değildir. O, ihtimallerin matematik hesabını yapabilir, lâkin varlığın niçinliğine dair bir idrak taşımaz.
Abdullah Koç · Sayı 55DenemeYapay Zekâ, Sun’î Akıl
Her şeyden önce, bizim için en önemli tarafı inancımızla alâkalı olan kısmıdır. Bu teknolojik gelişme, İslami bakımdan nerelerde, hangi şartlar altında kullanılabilir? Menfi ve müspet tarafları nelerdir, kimler tarafından kullanılmalıdır vb. sorulara cevap aranmalıdır.
Mucahid Yıldız · Sayı 55DenemeMamosis ve Ötesi: Türkiye’den Doğan Yapay Zekâ Başarı Hikâyesi
Yapay zekânın tüm bu potansiyeli içinde, onun insanlıkla en derin ve en anlamlı bağı kurduğu alan, şüphesiz sağlık sektörüdür. Teknolojinin gücü ve rasyonel doğası burada insan hayatına dokunarak bir şifa ve umut aracına dönüşüyor.
Oğuzhan Çevik · Sayı 55DenemeYapay Zekâ Asrında Donanımlı (Reşîd) Müftü
Ümmeti temsil etme durumunda olan İslam ülkelerinin, ümmetin ortak menfaati ve sorumluluğunu gerektiren tüm alanlarda Batı hegemonyasından bağımsız olarak hareket edebilmeleri gerekir. Bunu başaramadıklarında kendi ulusal menfaatlerini korumaları da aslında mümkün değildir. Bu anlamda Mısır ve Türkiye’ye düşen tarihî ve manevî sorumluluk, diğer tüm İslam coğrafyalarından daha büyüktür. Hamasetle değil, akıl ve vicdan planında birlikte hareket etme zorunluluğu ortadadır.
Mülayim Sadık Kul · Sayı 55DenemeYapay Zekâ ve İslam: İnsanlığın Yeni İmtihanı
Yapay Zekâ ve İslam, sadece akademik bir inceleme değil, aynı zamanda bir uyanış çağrısı ve sorumluluğu yeniden hatırlatma gayesi taşıyor.
Betül Zeyrek · Sayı 55DenemeVahdettin Işık ile Özel Söyleşi: Filistin Davası Bir Toprak Meselesi Değil –I-
İslam dünyasının kanayan yarası haline gelen Filistin meselesi, sadece bölgesel değil, küresel bir vicdan sorunu olmayı sürdürüyor. Özellikle son yıllarda artan çatışmalar, sivil ölümleri ve uluslararası tepkiler, bu sorunun daha geniş kitlelerce yeniden sorgulanmasına neden oldu. Tarihsel arka planı, uluslararası hukuk boyutları ve sosyopolitik etkileriyle Filistin meselesi, akademik dünyada da yoğun ilgi odağında.
Nour Alhila, Vahdettin Işık · Sayı 55DenemeDavaya Adanmış Bir Ömür: Hüseyin Halit Çakan
Hanımların aile ve toplum yapısındaki rolünün farkında olduğundan, onların da ilim öğrenmesi, bunun için İmam Hatip Okullarına girmesi gerektiğini savundu. Dernek faaliyetleriyle, Ankara ile temas kurarak talepleri bizzat iletmesiyle iş olgunlaştı. 1969 yılında, Türkiye’de ilk defa Isparta’da Kız İmam Hatip Okulu’nun temelleri atıldı. Fakat bir iki yıl sonra, ordunun yönetime müdahale ettiği 12 Mart Muhtırası’yla, 1972’de yürürlüğe konulan ilgili yönetmeliğin 117. maddesi ile kız öğrencilerin İmam Hatip Okullarında okumaları yasaklandı. Yakın tarihimize baktığımızda görülen şudur: Bu tür yasaklar, halkımızın mücadele azmini artırmıştır.
Kemal Kahraman · Sayı 55DenemeAvuç İçindeki Kelimeler Helen Keller’in Hayat Hikayesi
Görmeyen, duymayan ve konuşamayan Helen; beş dil öğrenerek azmin nelerin üstesinden gelme potansiyeline sahip olduğunu, dünyaya göstermiş oldu.
Gözde Çimen · Sayı 55DenemeCoğrafi Değil Ticari Keşifler
Öz cümle: yazar, bu eseri oyunun kurallarını öğrenmek ve ona göre oynamak adına yazdığını belirtirken; tarım, sanayi ve uluslararası şirketlerin olmadığı bir ülkenin devamlılığının olmayacağı gibi refah düzeyinin de sıkıntıya düşeceğini belirtmektedir.
Elif Atabaş · Sayı 55DenemeAşikâr
Bütün güvenli yolların sonu ona çıkar, bütün saadetler ancak onunla mümkündür. Kamil olan bütün mutluluklar sadece onunla varlık bulur. Elbette aşk onun varlığıyla kaimdir. Böylesi bir gerçek varken fani ve aldanacağımız kalpleri evimiz, yurdumuz bilmek nedendir? Nedendir kendimizi yorgun ve mecalsiz sarp yokuşlarda kaybedişimiz?
Öznur Görür Kısar · Sayı 54DenemeKüllü Men Aleyhâ Fân!
Küçümsemek hem bir sorumluluk engeli hem de bir kişilik zedelenmesi halidir. Erdemin küfüdür. Küçümsemek, şeytan eylemidir. Akletmiş bir kalp küçümsemez. Küçümsemek diğer taraftan ise emek üşengeçliğinden kaynaklı acziyet halidir. İnşa ve ihya gayreti çekmek istemeyen nefis küçümseyerek makamını âli kılmaya azmeder. Ama elbette bu bir aldanıştır.
Mustafa Eser · Sayı 54DenemeBatı Trakya’daki Tarihi ve Kültürel Miras Seni Bekliyor
Öte yandan, bu tür baskıcı ve yok edici tutumlara karşı direnen Batı Trakya, Balkanlar, Doğu Türkistan ve dünyanın farklı coğrafyalarında azınlık olarak yaşayan kardeşlerimize, romantik söylemlerden uzak, somut ve kararlı adımlarla; devlet ve millet olarak kimliğimizi ve varlığımızı korumaya yönelik tüm imkânlarımızı seferber ederek destek vermek öncelikli görevimiz olmalıdır.
Nihal Pakırdaşı · Sayı 54DenemeBatı Trakya’da ve Türkiye’de Türklük, Pomaklık ve Müslümanlık
Gündüz’ün anlattığı anlamda Bosna’nın Visoko şehrinde kendisine yardım götürülen kadın kapıyı açtığında Türk müsünüz diye soruyorsa ya da rahmetli Teoman Duralı’nın anısında Malezya’daki yaşlı adama Türkiye’den geldiğini söylediğinde “Halife hazretleri nasıllar?” şeklinde bir soruyla karşılık veriyorsa bu da Türk hegemonyasının gücündendir.
Salih Canbaz · Sayı 54DenemeKimliğin, İnancın ve Vakarın Batı Trakya’daki Sessiz ama Kararlı Mücadelesi Üzerine
İskeçe Müftüsü ve Batı Trakya Türk Azınlığı Danışma Kurulu Başkanı Mustafa Trampa ile Özel Söyleşi
Cengiz Ömer · Sayı 54DenemeBir Gerekçe: Azınlığın Hukuki Varlığı, Lozan ve Tedrici İhlaller Yumağı
Lozan ve andlaşmalar bağlamında kalarak üç meseleyi düşündüğümüzde; başta azınlığın uluslararası mütekabiliyetle temin edilmiş haklarından ve kimliğinden, devamında bunların dini, kurumsal ve hukuki yapılar (müftülük, vakıf ve dernekler ve azınlık okulları) ile hayata geçirilmesinden ve nihayetinde tüm bu çepere rağmen ihlallerin varlığından konuşmak mümkündür.
Seyit Kalenci · Sayı 54DenemeTürk-Yunan İlişkilerinin Dönüm Noktalarında Batı Trakya Türk Azınlığı’na Etki Eden Olaylar
Türk azınlığın ikili ilişkilerin konusu olmadığını, bu konunun Yunanistan’ın bir iç meselesi olduğu mantığıyla bir yaklaşım sergileme eğilimindedir. Ne var ki azınlık konusunun, Lozan Antlaşması ile bırakıldığımız bu ülkenin tek taraflı tasarrufuna bağlı bir iç mesele olmadığı gerçeğini, en çok bilen taraflardan biri de kuşkusuz Yunan hükümetinin kendisidir.
Yakup Kurt · Sayı 54Denemeİfade Özgürlüğü ve Kimlik Mücadelesi Arasında Bir Basın Yolculuğu: Batı Trakya’da Türkçe Konuşmak ve Yazmak
2004 yılında İskeçe’de kurduğumuz Millet Gazetesi, Batı Trakya Türk Azınlığının sesi, vicdanı ve hafızası olmayı hedefledi. Logomuzun altına yazdığımız “Batı Trakya Türklerinin gazetesi” ifadesi, sadece bir motto değil; bir mücadele ve aidiyet beyanıdır. Bizler bu yayınla, azınlık mücadelesine ışık tutma gayesi taşıyoruz.
Cengiz Ömer · Sayı 54DenemeMüftü İbrahim Şerif ile Batı Trakya Davasını Konuştuk
Batı Trakya Müslüman Türk Azınlığı’nın hak arama mücadelesinin birçok evresinde ön saflarda yer alan, “Türküm” dediği için rahmetli Dr. Sadık Ahmet ile birlikte hapis cezasına çarptırılan, Gümülcine’nin seçilmiş müftüsü olarak hizmetlerini sürdüren, yıllarca Batı Trakya Türk Azınlığı Danışma Kurulu başkanlığını yürüten, azınlığın “fırtınalı yılları”nın canlı tanıklarından İBRAHİM ŞERİF ile Batı Trakya davasını konuştuk.
Cemil Kabza · Sayı 54DenemeBatı Trakya’da Türk Azınlık Eğitimi: Bir Hak mı, Güvenlik Sorunu mu?
Azınlık temsilcilerinin tamamına yakınının imzasıyla Yunanistan Eğitim Bakanlığına yapılan başvuruyla Türkçe ve Yunanca eğitim verecek Azınlık Anaokulları açma talebi de kabul edilmedi. İlkokullardaki Türkçe öğretmenleri için hizmet içi eğitim talepleri de yıllarca kabul edilmedi. Dolayısıyla Lozan Antlaşmasının tanıdığı eğitim hakkının tam anlamıyla uygulanamadığını görüyoruz.
Ozan Ahmetoğlu · Sayı 54DenemeBatı Trakya’da Din, Eğitim ve Kimlik
Kur’an kursları, ailelerin millî ve dinî değerlerine bağlı kurumlar olmasının temel yapı taşını oluşturmuştur. Zira sıbyan, mahalle mekteplerine benzeyen ve cami etrafında oluşmaya başlayan kurslar, halkın gündelik dil kullanımı, okuma-yazma, öğrenim fonksiyonunu sağlarken diğer taraftan dinî tedrisatın öğretilmesi, İslam ahlakına bağlı nesillerin azınlık toplumuna kazandırılması amaçlanmıştır.
Muhammed Dükkancı · Sayı 54