Tüm yazılar
Bütün sayılardan yazılar, en yeniden başlayarak. Türe göre süzebilirsiniz.
Devlet yahut İmparatorluk Vârisi Olmak
Her alanda olduğu gibi İmparatorluk idareleri iktisadi cephede de sömürgelerinden mümkün olduğu kadar yararlanmak ister. Bunun için de tacirlerini ve iş adamlarını kullandığını söyleyen Maksudoğlu, Osmanlı idaresinde ise, Türk· asıllı kayda değer tacir olmadığını belirtir. Ticaretin Osmanlı Devleti’nin yıkılışına kadar gayrimüslim tebaanın elindedir.
Nihal Pakırdaşı · Sayı 43DenemeUlus-Devlet Karşısında Ahlaki Yönetimsellik*
*Bu yazı Wael Hallaq’ın “Kur’anî Anayasacılık ve Ahlâkî Yönetimsellik: İslâmî Toplum ve Yönetimin Kurucu İlkeleri Üzerine İlave Notlar” başlıklı makalesinin son kısmından müteşekkildir. Makalenin aslı için bk. “Qur’ânic Constitutionalism and Moral Governmentality: Further Notes on the Founding Principles of Islamic Society and Polity”, Comparative Islamic Studies, C: 8, S: 1-2 (2012): 1-51. Makalenin Türkçe tercümesi için bk. Ahlaki Yönetimsellik: Şeriat, Anayasa ve Ulus-Devlet, der. Abdullah E. Mollaoğlu ve Tuğrul Kütükcü, Pınar Yayınları, İstanbul, 2023, 63–123.
Wael Behcet Hallaq · Sayı 43DenemeD. Mehmet Doğan Ağabey’in Nasibi Üzerine Notlar
D. Mehmet Doğan, isminin önündeki D harfi sadece devrimciliği simgelemiyor, aynı zamanda “Dava Delisi” olmanın da nişanesiydi. İsterseniz “Dil Duyarlılığı”nın tecessüm etmiş şekline de işaret sayabilirsiniz. “Dertli” ve “Daimî Dost” gibi kelimelerle ünsiyet kurmanız da yerli yerindeliğe aykırı değildir.
Hüseyin Akın · Sayı 43DenemeErsin Nazif Gürdoğan: Önemli Olan Allah’ın Sevgisini Kazanmaktır
Her zaman gözleri parıldayan bir insandı. Bulunduğu ortamdaki herkesle teker teker ilgilenir, yaptığı işlerle ilgili tavsiyelerde bulunur, daha iyi neler yapılabileceği konusunda ufuk açıcı bilgilerle donatır, heyecanımızı yenilerdi.
Şakir Kurtulmuş · Sayı 43DenemeEndülüs’ün Kalbi yahut El Hamra’nın Bize Söyledikleri
İhtişam ve ihanetin, yükseliş ve düşüşün ikiliğinde El Hamra bize birçok şey söylemektedir. İslam mimarisinin en büyüleyici eserlerinin başlarında gelmesinin yanı sıra İbn Haldun, kendisi 1363-65 arasında saray mensubudur, Mukaddime’sinde Nasri hanedanlığını ve özelde sarayın şatafatını sert şekilde eleştirmiştir.
Zübeyir Şekerci · Sayı 43DenemeBilginin İmana Eziyeti ya da Hizmeti
İnanmak zihnin kabiliyeti olan bilme ile belki desteklenebilir. Ya da iman etmeye bilme ile adım atılabilir; ama bilmeye, yaşamın ve yaşam sonrasının tasarımına adanmışlığı mecbur kılacak inancın illeti payesi vermek pek çok arızayı peşinen kabul etmek olacaktır. Çünkü bilme kabiliyeti bünyeye göre değişiklik gösterebilir.
Mustafa Eser · Sayı 42Denemeİnci Mercan Gerdanlığı -37-
EBU ABDULLAH HABBAB İBN-İ ERET (Radıyallahü Anh) خبّاب بن الأرت
Ahmet Poçanoğlu · Sayı 42DenemeHürriyet Hararetli Bir Kavramdır, Terletir
Hayat, bir nevi arama ve anlama çabasıdır. Rahmin rahim atmosferinden sınanma sahasının kaotik vadilerine inişinin şaşkınlığını hayat boyu atamaz üzerinden insanoğlu. Kayıtlarından kurtulup serazat hareket etmenin imkânlarını arar durur. ‘Yakin’e ulaşıncaya kadar sürer çabası.
Kemal Mansur · Sayı 42Denemeİslam Dünyası ve Özgürlük Sorunu
Günümüz dünyası açısından siyasal özgürlük, bir devletin ulusal egemenliğe sahip olması, sağlam ve adil bir yönetim şekline sahip olması ile mümkündür. Ekonomik açıdan ise özgürlük, ekonomik anlamda kendine yeten, halkının tüm temel ihtiyaçlarını karşılama konusunda yeterli, sosyal adaleti sağlamış ve sürdürülebilir kalkınma ilkelerine bağlı olmak anlamına gelmektedir.
Ahmet Emin Dağ · Sayı 42DenemeÖzgürlük Yatay mı Dikey mi?
Tanrı ile ilişkimiz dikeydir ve O’ndan bağımsızlık söz konusu olamayacağı için dikey özgürlük koca bir yanılsamadır. İnanç sahibi olmayanlar kendilerini bunun dışında görebilirler.
Zeynep Yücel · Sayı 42DenemeHür Doğup Özgür Yaşamak Üzerine
Hürriyet isteği Osmanlı’da tabandan değil okumuş yazmış zümresinden gelen bir talep olmuştur. Tanzimat’ın iki önemli şairi Namık Kemal ve Ziya Paşa “Hürriyet” kelimesini bir dava üzere hayatlarında mücadeleye dönüştürüp şiirlerinde sıklıkla kullanan hamiyetperver aydınlar arasındadır. Her iki şair de hürriyeti insana doğuştan bahşedilen fıtri bir değer olarak görür ve ayrıca kurulacak meşrutiyetin İslam fıkhına dayanmasını isterler.
Hüseyin Akın · Sayı 42DenemeKöleleştiren “Özgürlük”
Batıda özgürlükçü düşüncelerin insanlar arasında yaygınlaşmaya başladığı ve insanların başkaldırmaya yeltendiği zamanlar, hakimiyeti elinde tutan, para, medya ve politika üçlüsü bu direnişi kaba kuvvetle bastıramayacağını anlayınca yeni çareler aradı. Madem özgürlük istiyordu bu insanlar, o halde bugün “derin devlet” tabiriyle ifade edilen bu üçlü güç kendi ölçülerine uygun bir özgürlük geliştirerek bunu insanlara benimsetti.
Mucahid Yıldız · Sayı 42DenemeTeknolojik Kıskaçta Kıvranan Özgürlük
Âdemoğlu Havva kızının hür olmadığına dair ihtiraslı nazariyelere her gün bir yenisi ekleniyordu. Sıra epigenetikçilerdeydi. Genetik cebriyye yerini epigenetik zorunluluğa bıraktı. Diğer bir adla kültürel/toplumsal veya yaşamsal determinizme.
Mehmet Ödemiş · Sayı 42DenemeLGBT+ Hareketinde Özgürlük
Bugünün modern dünyasının özgürlük yaklaşımı nefse ve hazza bağımlı hale gelerek bir birey olarak kendisi ve bedeni üzerinde özgürce kendi çizdiği sınır/sızlıklar doğrultusunda yaşamak olduğunu ortaya koyar. Modernite, özgürlüğü bireysel hakların ve rasyonel akıl yürütmenin bir ifadesi olarak da görmüştür. Aydınlanma düşünürleri, özgürlüğü bireyin aklı ve rasyonel kararları aracılığıyla toplumsal ve bireysel gelişimini gerçekleştirebileceği bir alan olarak tanımlamışlardır.
Hatice Balin · Sayı 42DenemeKendimizden Geçip Kendimize Geçmenin Yolu
Rahmetli Doğan Cüceloğlu gerçek anlamda kişinin özgürlüğünü “çıktığınız limanın farkında olmak” olarak tanımlar. Bu limana doğru giderken çıktığımız yol, yön bize mi ait? Niyetimizi alarak yürüdüğümüz bu yolda tüm evrenin bir parçası olduğumuzu kabul ederek sorumluluklar almamız gerekir. Cüceloğlu “gönül muradını keşfetme” olarak tanımladığı bu yolu dış koşullar ile değil yalnız iç koşulların belirlediğinin de altını çizer.
Gözde Çimen · Sayı 42DenemeKadraja Yansıyan Özgür Sanat İnsanın Özünü Gürleştiriyor mu Yoksa Kuraklaştırıyor mu?
Batı’nın geçmişten günümüze hiçbir sapmaya ve duraksamaya uğramadan sanatla taşıdığı hümanizm soslu “ben” düşüncesi, en son yedinci sanat olarak sayılan sinemada, dizilerde kendi egemenliğini anlatacak geniş bir alan buldu.
Nihal Pakırdaşı · Sayı 42DenemeBir Manipülasyon Aracı Olarak Özgürlük
Dostlar, Filistin davasından yola çıkarak sizlerle asıl özgürlüğe dair biraz konuşmak istiyorum. Zira yaşadığımız çağın algoritmasında kendini bir tercih gibi pazarlayan “META” zorbalığını oturup bir konuşmamız gerekiyor. Yaşam tarzımızdan tutun da düşünsel becerilerimizin yönetilmesine kadar her şey, sözde “bireysel” ve “benlik” tasarısı üzerinden kendini dayatıyor. Bunu da manipülatif metotlarla dört koldan işliyorlar. Günün sonunda tercihlerimiz, beklentilerimiz, sevdiklerimiz, nefret ettiklerimiz ve “benim kararım” dediğimiz hiçbir şeyin aslında kendi şahsiyetimizle alakası olmadığını görüyoruz.
Şehnaz Fındık İnan · Sayı 42Denemeİsmail Heniyye’den Mektup Var
Dinimiz İslam, tek başına yaşanacak bir din değildir. İslam bir düzendir, bir sistemdir. Dolayısıyla müntesiplerinin bir araya gelip beraber hareket etmeleri gerekmektedir. Bu hususta Kitabımız Kur’an-ı Kerim’de birçok ayet, Peygamber Efendimizin çeşitli sözleri vardır. İşte bu gerçekten ve zorunluluktan yola çıkan şehid Hasan el-Bennâ kötülüğe, adaletsizliğe, sömürgeciliğe, işgale karşı müslümanları bir araya getirmiş, böylelikle müslümanlar yeni bir ruh kazanmışlar, neticede kendilerine bir güven gelmiştir.
Mustafa Özel · Sayı 42DenemeBir Fedakârlık ve Tevazu Timsali: İsmail Heniyye
Heniyye davası uğrunda şehadet şerbetini içti ve Filistin şehitleri kervanına katıldı. Bayrak yerde kaldı mı, hayır, zaten kalmaz da. Filistin bağlamında şunu da belirtmekte fayda var, Filistin davası ve direnişi şehitlerle başladı, şehitlerle ayağa kalktı ve şehitlerle güçlenerek zafere doğru yürüyor.
Mahmut Osmanoğlu · Sayı 42DenemeŞehit İsmail Haniye’nin Vasiyetine Sarılmak: Katar İzlenimleri
Cuma namazı ve akabinde cenaze namazını eda ettik. Hutbelerle ve sloganlarla şehidimizi uğurlamıştık ebedi istirahatgahına. Camiinin içinde ve avluya doğru giderken atılan sloganlarla ahitler yenilenmişti. Haniye şehitçe yaşamıştı. Allah da ona dünyanın her yerinden insanların hüsnü şehadetleriyle şehadeti nasip etti.
Mehmet Yetim · Sayı 42DenemeAhir Zamanda Bir Tamir Ustası
Çantacı Erol, köyleri ve ürünlerini çok iyi tanıyordu. Yediğine içtiğine dikkat eden bir insandı. Her şeyin mevsiminde yenmesini savunur, sağlıklı tarım ürünlerini yakından takip ederdi. İlaç görmemiş kuru üzüm bulmak için pazarda uzun süre dolaştığımızı hatırlıyorum. Ege’ye özgü ot kültürünü yakından bilirdi.
Kemal Kahraman · Sayı 42DenemeKayısı Kutusu
Benim ağaca, yaprağa, tabiata tutkun biri olduğumu anlayınca kendisi de bundan esinlenerek idareci olduğu yurtta mütevazı bir tabiat köşesi oluşturmuş. Tabiat köşesinin fotoğrafını gönderdi, sevindim ben de...
Cemal Balıbey · Sayı 42DenemeSahipsiz Köpekler*
Bunların ünsiyet neticesi olarak sahiplerinin elini ve burnunu yalamasına bir şey denemezse de temiz bir Müslüman için, şer'an murdar olan bir salya ile elinin kirletilmesine rıza gösteremez.
Ahmet Geçer · Sayı 42DenemeKurtuba'da Rahmete Yakalanmak
Mimarisiyle bizi tesiri altına alan caminin estetik kaygılarla ziyarete gelen turistleri manevi atmosferi menfi derecede etkiliyordu. Akif Emre’nin turistik kolonyalizm ifadesi tecessüm ediyordu. Bir ibadethane için münasip olmayan giyinmenin sebebi turistik kaygılar mı yoksa Katolisizmin geldiği nokta mıydı?
Zübeyir Şekerci · Sayı 42