Tüm yazılar
Bütün sayılardan yazılar, en yeniden başlayarak. Türe göre süzebilirsiniz.
Cemil Meriç’in Zihin Aynasında ‘Dil’ Yansımaları: Düşüncenin Malzemesi Olarak Kelime
Oysa düşüncenin berraklığı, dilin doğruluğundan geçer. Ona göre dilin estetik bir boyutu da vardır. Kelimeler sadece seslerden örülü birer yapı değil aynı zamanda hislere uzanan, dokunan şiirsel tınılardır. Dil, yalnızca düşünceyi değil, duyguyu, ritmi, iç ahengi de taşır. Meriç’in cümlelerinde bu musikiyi duymak mümkündür: ağır ama berrak, derin ama akıcı bir ses düzenidir.
Hanifi Vural · Sayı 61DenemeMünzevi Bir Entelektüel: Cemil Meriç
Osmanlıyı iyi analiz eden bir sosyolog, milli ve manevi değerleri doğru anlayan iyi bir düşünür ve bilim adamıdır. Meriç, ülkemizde yeterince tanınmamış bir aydındır. Bugüne kadar biyografisi ve eserleri üzerine yapılan çalışmalar ancak “mukaddime” sayılabilir. Geniş ufku, fikirleri ve düşünce fayları üzerinde daha derinlikleri çalışmaları hak ediyor.
Salih Uçak · Sayı 61DenemeDerin Bilgi ve Kültür Hazinesi Sahibi Bir Kahraman: Cemil Meriç
Millet bu kahramanların kaleminden damlayan mürekkeple boyanmadıkça, yoldaki eli silahlı kahramanlarını tehlikelerden koruyamaz.
Ferman Karaçam · Sayı 61DenemeHüseyin Cemil Meriç Kimdir?
“Batı karşısındaki durumumuz, efendisinin ilaçlarını çalıp içen uşağın durumudur.” diyerek yerli aydın olmanın mücadelesini vermiş ve Olimpos Dağı’nın çocuklarına’ karşı ‘Hira Dağı’nın evlatları’ için çalışmıştır.
Hüseyin Akın · Sayı 61SöyleşiÜmit Meriç Babası Cemil Meriç’i Anlattı
“Şimdi bu demektir ki bizim düşünce dünyamız birbirinden ayrılamayan bir saç örgüsü gibidir. Yani gözleri görmeyen bir babanın evladı olarak onun vefatına kadar ona kitap okumuş olduğum için kendi düşünce dünyam kısmen onun dışında gelişmiştir, ama ana aks babamın aksıdır, iskeletini babam oluşturur.“
Anonim · Sayı 61Deneme“İç Gözü Daha İyi Görsün diye Dış Gözü Kapanan Gerçek Bir Münevver” Cemil Meriç’in Düşünce Dünyasında Tasavvuf
Cemil Meriç’in Seyyid Hüseyin Nasr’a dayanarak verdiği bilgiye göre İhvan-ı Safâ, kendilerini ruhî bakımdan tasavvufla ilgili sayarlar. Çünkü son hedefleri müridi “Rehavet Rüyası”ndan, manevi terbiye sayesinde uyandırmaktır. Ayrıca toplulukları da daha çok dış ve sosyal görünüşüyle de olsa sûfî tarikatlara uygundur.
Selami Şimşek · Sayı 61DenemeCemil Meriç’in Modernleşme ve Batılılaşma Eleştirisi -I-
Türk modernleşmesi özelinde modernleşme ve batılılaşma kavramları genellikle iç içe geçmiştir. Meriç, ilk itirazını tam da bu noktada dile getirir. Düşünürümüze göre, modernleşme zorunlu bir tarihsel süreç olarak tartışılabilir; ancak taklitçi, köksüz ve zihinsel olarak boyun eğen bir şekilde batılılaşmayı gerçekleştirmek, uygarlığın intiharıdır. Modernleşme ve batılılaşma, niteliksel olarak birbirinden farklı iki süreçtir.
Hüseyin Aydoğdu · Sayı 61DenemeHoca ve Talebe
Gerçek aydınlığı ancak vahiyde bulabilirsiniz. İnsanın başarabileceği uçsuz bucaksız bir meçhuller ormanında birkaç kibrit tutuşturmaktan, kesif ve çok sınırlı bir karanlık parçasını aydınlatmaya çalışmaktan ibaret. Başka bir mesele daha var: Toplumun, dönemin ve çevremizdeki insanların etkisinden sıyrılamayız. Söylediklerimizin kaçta kaçı samimi düşüncemi aksettiriyor, kaçta kaçı ideolojilerin etkisinden sıyrılabilmiş?
Hüseyin Yorulmaz · Sayı 61DenemeTarık Mümtaz’ın Mümtaz Öğrencisi Hüseyin Cemil
Cemil Meriç hakkında kullandığı “Fıtratın üç yüzü de keskin bir zekâ ve kābiliyet silâhı” tabiri; “şiir”, “sanat” ve “ilim” dallarının her üçünde de başarılı olabilecek bir öğrenci portresini özetler. Meriç de bilindiği üzere şiir de yazmış, sanat ve ilim dallarıyla ilgilenmiştir.
Yusuf Turan Günaydın · Sayı 61DenemeBabanın Batıda Kaybolmayan Oğlu
Doğuya dönüş hikâyesi ve güzergâhı, tam da kendisine yakışır bir gizem taşır. Yüzünü doğuya çevirmesini sağlayan, o yönden sızan huzmeler miydi acaba? Yoksa garptaki tecessüsünün kulağına fısıldadığı bazı istişraki veriler mi? Bu soruların önemi yok, çünkü o pergelinin sabit ucunu vicdanına batırmış bir fikir gezgini. Derdi hakikat.
Kemal Mansur · Sayı 61DenemeNamaz Kılmayı Kızından Öğrenen Aydın: Cemil Meriç
Cemil Meriç kendisini tanıtırken, “Evvela ben Dimetoka’lıyım ve müftü ailesinden gelmeyim. Babam hâkim. Dinî bir terbiyem var. Babam aynı zamanda hacıydı ve fakihti,” der. Ancak dikkat çekici bir şekilde Cemil Meriç’in dinî bilgisi çocukluk evresiyle sınırlıdır. Kendisi dinî hayattan o kadar uzaklaşacaktır ki hayatının son evresinde namaz kılmayı kızından öğrenecektir.
Vejdi Bilgin · Sayı 61DenemeBir Şehrin Tarihinde Kaybolmak
Sahilin sol yakasından yürümeye başladım. Yürümeye devam ettikçe sabahtan keşfedemediğim köprüyü ve ardındaki güzergahı keşfettim. Bisiklet yolu, kamp yerinin olduğu bu bölge mehtabı seyredip tefekküre dalabilme fırsatı sunmuştu bana. Bir banka oturduğumda karşımda ufuk çizgisini göremediğim Ohri Göl’ü, tepemde ay ve yıldızlar.
Zübeyir Şekerci · Sayı 60DenemeKitap Ekleri ya da Sayfaları Üzerine
Örneğin şimdilerde bizdeki, büyük sermayeye sırtını dayamış yayınevlerinin kendi yayınladıkları dergilerde ya da kendi kontrolleri altında olan sayfa ya da TV programlarında ve göründüğü kadarıyla yalnızca –ya da ağırlıklı olarak- kendi yayınlamış oldukları kitapları duyurmakla yetinme görüntüleri. Bu tutum, doğal olarak kendi faaliyetlerini de zayıf ve etkisiz kalmaktadır.
Yusuf Selman · Sayı 60DenemeFilistin Topraklarının İşgali: Aliya – עלייה Nedir?
Zira sözde İsrail kurulmadan çok önce başlayan bu göçlerin bilinmesi, işgalin arkasında yatan zihniyeti anlamak adına oldukça önemlidir. Modern Siyonist hareketin temelini oluşturan ve Filistin coğrafyasındaki demografik yapıyı değiştirmek amacıyla başlatılan Yahudi göç dalgaları, literatürde “Aliya” ya da “Aliyah” olarak ifade edilmektedir.
Elif Atabaş · Sayı 60DenemeLimbik Kapitalizm: Şekerden Ekrana, Beynimizin Zevk Merkezine Kurulan Küresel Tuzak
Günümüzdeki bağımlılık salgınını, dijital çağın bir laneti olarak görmek kolaycılıktır. Oysa bu, yüzyıllar boyunca ilmek ilmek örülmüş bir ağın sonucudur ve bu ağın yapısını anlamak için tarihsel bir yolculuğa çıkmak zorunludur.
Haci Çetinkaya · Sayı 60DenemeModern Çağın İmtihanı: Sanal Kumar ve Dijital Bağımlılık
Işıklı ekranlarda karanlık alışkanlıklarımız gün geçtikçe artıyor sanki. Zamanı tüketen bir tuzakla karşı karşıyayız. Kolayca erişim sağladığımız ama kolayca vazgeçemediğimiz alışkanlıklarımız arttı. Çevremizde sık sık duymaya başladığımız sanal kumar da bunlardan biri. Sadece fertleri değil toplumu da tehdit eden bir tehlike var karşımızda. Kaydırarak kaybolduğumuz ekranda bir “tık” ile başlayan esaretimiz söz konusu. Zaferler sanal, yenilgiler gerçek…
Sevdegül Çekiç · Sayı 60DenemeAçlık Nerede Başlar?
Açlık çoğu zaman bedensel bir sinyal olarak ele alınır. Oysa klinik odada yeme davranışına yakından bakıldığında, bazı açlıkların bedenden çok daha eski bir yere ait olduğu fark edilir. Mide doludur ama bir şey eksiktir. Kişi ne yerse yesin, o eksiklik hissi tam olarak yerini bulmaz. Çünkü burada aç olan beden değil; görülmemiş, tutulmamış, karşılanmamış içsel ihtiyaçlardır.
Hilal Akay · Sayı 60DenemeHasan Paşa Camii İmam-Hatibi Levent Uçkan ile Cami Merkezli Bağımlılıkla Mücadele Üzerine Bir Röportaj
Dindarlığı kıvamlamak; “üçte bir zikir, üçte bir konferans” gibi fotokopiyle çoğaltılacak donuk bir formül değil; cemaatin ihtiyacına, vaktin ruhuna ve kişinin kendi gelişimine göre her yıl, hatta her an yeniden kurulan hassas bir dengedir.
Reyhan Özsoy · Sayı 60DenemeNeyi Susturmak İstiyoruz?
İnsan, her duyguyu düzenleyebilecek kapasiteyle doğmuyor. Duygularla ne yapılacağını, nasıl sakinleşileceğini, neyin paylaşılabilir neyin taşınabilir olduğunu çoğu zaman erken ilişkiler içinde öğreniyoruz. Duygunun fark edilmediği, karşılanmadığı ya da geçersizleştirildiği bir ortamda büyüyen birey için bazı hisler “fazla” hâle gelebiliyor. Utanç, değersizlik, terk edilme korkusu, bastırılmış öfke… Bunlar yalnızca yoğun oldukları için değil, kişinin benlik algısıyla iç içe geçtikleri için de zorlayıcı.
İrem Nur Akpınar · Sayı 60DenemeYeni Çağ Pandemisi: Sosyal Medya Bağımlılığı
Sosyal medya kullanımımızı bilinçli hale getirmek ve sağlıklı sınırlar koymak mümkündür. Bilinçli bir sosyal medya kullanımı için otomatik pilottan çıkıp şu soruları kendimize sorabiliriz: Ne kadar süre vakit geçiriyoruz, en çok hangi uygulamaları kullanıyoruz, ne zaman kendimizi sosyal medyada sürekli reels kaydırırken buluyoruz, taşımakta zorlandığımız duygular var mı, yaşamımız etkileniyor mu? Bu soruların cevaplarına göre kullanımlarımızı sağlıklı sınırlara çekebiliriz.
Ahsen Karakaş · Sayı 60DenemeSorun Haz Değil, Hızdır: Dijital Alışkanlıkların Nörobiyolojisi Üzerine Kısa Bir Not
Dolayısıyla mesele “ekran her şeyin sebebi” demek değil. Asıl problem şu: Hızlı geri bildirim döngüleri, zaten kırılgan olan motivasyon sistemlerini daha da baskılıyor. Bu, ahlaki bir çöküş değil; zamanlama problemi.
Benin Büyükselvi · Sayı 60Denemeİnsanın Kendi Tekâmülüne Çektiği Set: Bağımlılık
Bu noktada irade terbiyesinin sadece kişinin üstesinden geleceği bir mesele olmadığı; aksine insana sınır, yön ve süreklilik kazandıran bir anlam çerçevesine ihtiyaç duyduğu anlaşılır. Din, iradeyi tesadüfe bırakmayan; onu sorumluluk, disiplin ve istikamet şuuruyla inşa eden en etkili zemini sunar.
Nihal Pakırdaşı · Sayı 60DenemeAidiyet ve İnternet
Araştırmalar, sorun teşkil etmeyen sosyal medya kullanım alışkanlıklarıyla bağımlılığa sebep olabilecek problemli kullanım arasında ince bir çizgi olduğunu göstermektedir. Genç yetişkinler, sosyal ağlarda ne kadar zaman geçirdiklerinin farkında olmama eğilimindedir. Sosyal medyanın problemli kullanımının sonuçları arasında gerçek hayatta sosyal katılımının azalması ve ilişki sorunları yer almaktadır.
Ahmet Serdar Ermiş · Sayı 60DenemeCebimizdeki Sessiz Esaret: Telefon Bağımlılığı
Milyarlarca insanın cebinde taşıdığı bu cihazlar, artık basit bir tercih olmaktan çıkmış, neredeyse zorunlu bir eşlikçiye dönüşmüştür. Tam da bu noktada “sessiz esaret” kavramı anlam kazanmaktadır: Ne bir dayatma vardır ne de açık bir baskı. Ancak dikkatimiz, zamanımız ve ilişkilerimiz, farkına varmadan bu küçük ekranlara teslim edilmektedir. Akıllı telefonlar bizi dünyaya bağlarken, aynı anda bizi kendilerine bağlayan görünmez bir düzene dönüşmektedir.
Hatice Balin · Sayı 60