Düşünce
Bu etiketi taşıyan 174 yazı, yeniden eskiye.
Teoman Duralı’nın Felsefe-Bilim Görüşü Etrafında
Teoman Duralı, felsefe-bilimin felsefe bileşeni olarak filo-sofiya’yı esas almıştır. “İmdi, biz de burada kadim felsefe yapma usulü ile üslubuna geri dönüyor, felsefemize filo-sofiyayı esâs alıyoruz. Filosofluk inayetine mazhar olmadığımızdan, filo-sofiya âlemine, tabii ki, girmiyoruz, giremiyoruz. Ama yapmağa, kurmağa gayret gösterdiğimiz felsefenin membaı olarak filo-sofiya’yı görüyoruz.
Durmuş Günay · Sayı 47DenemeBir Seyir Hali ya da Yaşamak Umrumdadır
Kelimelerin ağırlığından kaçamadığımız bu eser, okuyucusunu insan olmanın nakıs tarafının farkındalığıyla yüzleştiriyor. Yüce olanın kapısına ancak bu farkındalıkla varılacağını hissettiren yazar, ünsiyet kurmayı önemsiyor. Muhabbeti de anlamanın bir veçhesi olarak görerek, bizi bu ünsiyetle eşikten alıp yola koyuyor.
Betül Yavuz · Sayı 46DenemeYeni Dini Hareketler ve Gelecek
Oluşan bu karamsar tabloyu renklendirmek, modernizmin ve ideolojilerin katı yapısını yumuşatmak gereği duyulduğunda, postmodern düşünürler devreye girmiştir. Zaten sekülerleşme ile bireycilik olgusu büyük yaygınlık kazanmıştı, postmodernite bu duruma farklılığı ve çoğulculuğu da ekleyerek değişim arzusunu derinleştirip genişletti. Küreselleşmenin getirdiği iletişim imkanları, farklı din ve kültür mensuplarının birbirinden daha fazla haberdar olmasını sağlayarak yeni eklektik dini grupların türemesini kolaylaştırdı.
İsa Özçelik · Sayı 45SöyleşiŞinasi Gündüz ile "Paganizm ve Günümüze Yansımaları" Üzerine
Şinasi Gündüz; 1960'da Hekimhan'da doğdu. 1984'te Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nden mezun oldu. 1988-1991 yılları arasında Lisansüstü çalışmalarını Durham Üniversitesi School of Oriantal Studies ile Manchester Victoria Üniversitesi Department of Middle Eastern Studies'te yaptı. İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesinde Dinler Tarihi alanında Prof. Dr. olarak görev yapmaktadır.
İnsicam · Sayı 45DenemeLâdini Maneviyat
Amerikalı nörobilimci Sam Harris, militan bir ateist olarak tanınır. Yani, başta İslam olmak üzere tüm vahiy dinlerine karşı açıkça savaş açan yeni bir ateist görüşe dahildir. Bir nörobilimci kimliğiyle insan beyninin fizyolojisinin bilimsel olarak araştırıldığı bir tıbbi görüntüleme programında bulunmuş ve doktorasını ahlaki kavramların insan beynindeki izdüşümleri üzerine yapmıştır.
Nazmiye Yağcı · Sayı 45DenemeSiyonizm Kuramının Anatomisi
Bir başka ifadeyle Yahudiler yaşadıkları Avrupa ülkelerine ve onların sahip oldukları değerlere dahil olmak, Batı’nın bir parçası olmak istemiştir. Ancak bu karakterdeki Yahudiler çok geçmeden entegrasyon çabalarının nafile olduğunu anlamıştır. Bu başarısızlık bazısının vaftiz olarak din değiştirmesine neden olmuşsa da Heinrich Heine örneğinde görüldüğü üzere Hıristiyan olmanın da boş bir çaba olduğu anlaşılmıştır.
Semiha Karahan · Sayı 44DenemeBekâ Şartı: Büyümek
İslam ülkelerinde, Batılı entelektüellerin etkisiyle zihinleri işgal edilmiş sömürge aydınları, hayranları ile birlikte görünür görünmez işbirliği yapmaktadır. Topraklarını işgal eden ve bu toprakların sahiplerine soykırım, zulüm ve katliam uygulayan “müstevlilere” karşı ülkesini savunanlara “terörist örgüt” olarak nitelendirecek kadar idraki iflas etmiş sözde aydınlar var.
Durmuş Günay · Sayı 43DenemeGönüllü Teslimiyet-Kültürel Hegemonya
Kapitalist sistemin ömrünün bu kadar uzun olmasının başat aktörü olan kültür ve gönüllü taşıyıcısı olduğumuz bu hegemonya karşısında bağışıklığımız yok denecek kadar az. Bugün İsrail’i İsrail yapan en önemli unsurlardan biri kısacık devlet hayatları içerisinde bir Kültür Üniversitesine sahip olmaları denilebilir.
Gözde Çimen · Sayı 43DenemeErsin Nazif Gürdoğan: Önemli Olan Allah’ın Sevgisini Kazanmaktır
Her zaman gözleri parıldayan bir insandı. Bulunduğu ortamdaki herkesle teker teker ilgilenir, yaptığı işlerle ilgili tavsiyelerde bulunur, daha iyi neler yapılabileceği konusunda ufuk açıcı bilgilerle donatır, heyecanımızı yenilerdi.
Şakir Kurtulmuş · Sayı 43DenemeHürriyet Hararetli Bir Kavramdır, Terletir
Hayat, bir nevi arama ve anlama çabasıdır. Rahmin rahim atmosferinden sınanma sahasının kaotik vadilerine inişinin şaşkınlığını hayat boyu atamaz üzerinden insanoğlu. Kayıtlarından kurtulup serazat hareket etmenin imkânlarını arar durur. ‘Yakin’e ulaşıncaya kadar sürer çabası.
Kemal Mansur · Sayı 42DenemeÖzgürlük Yatay mı Dikey mi?
Tanrı ile ilişkimiz dikeydir ve O’ndan bağımsızlık söz konusu olamayacağı için dikey özgürlük koca bir yanılsamadır. İnanç sahibi olmayanlar kendilerini bunun dışında görebilirler.
Zeynep Yücel · Sayı 42DenemeKöleleştiren “Özgürlük”
Batıda özgürlükçü düşüncelerin insanlar arasında yaygınlaşmaya başladığı ve insanların başkaldırmaya yeltendiği zamanlar, hakimiyeti elinde tutan, para, medya ve politika üçlüsü bu direnişi kaba kuvvetle bastıramayacağını anlayınca yeni çareler aradı. Madem özgürlük istiyordu bu insanlar, o halde bugün “derin devlet” tabiriyle ifade edilen bu üçlü güç kendi ölçülerine uygun bir özgürlük geliştirerek bunu insanlara benimsetti.
Mucahid Yıldız · Sayı 42DenemeTeknolojik Kıskaçta Kıvranan Özgürlük
Âdemoğlu Havva kızının hür olmadığına dair ihtiraslı nazariyelere her gün bir yenisi ekleniyordu. Sıra epigenetikçilerdeydi. Genetik cebriyye yerini epigenetik zorunluluğa bıraktı. Diğer bir adla kültürel/toplumsal veya yaşamsal determinizme.
Mehmet Ödemiş · Sayı 42DenemeBir Manipülasyon Aracı Olarak Özgürlük
Dostlar, Filistin davasından yola çıkarak sizlerle asıl özgürlüğe dair biraz konuşmak istiyorum. Zira yaşadığımız çağın algoritmasında kendini bir tercih gibi pazarlayan “META” zorbalığını oturup bir konuşmamız gerekiyor. Yaşam tarzımızdan tutun da düşünsel becerilerimizin yönetilmesine kadar her şey, sözde “bireysel” ve “benlik” tasarısı üzerinden kendini dayatıyor. Bunu da manipülatif metotlarla dört koldan işliyorlar. Günün sonunda tercihlerimiz, beklentilerimiz, sevdiklerimiz, nefret ettiklerimiz ve “benim kararım” dediğimiz hiçbir şeyin aslında kendi şahsiyetimizle alakası olmadığını görüyoruz.
Şehnaz Fındık İnan · Sayı 42DenemeBakış Açısı
Görmek ve anlamak için nereye baktığımız kadar nereden baktığımız da mühimdir. Bakış açısı ile manzara tamamen değişebilir. Peki doğru açı diye bir şey mümkün müdür?
Zeynep Yücel · Sayı 41DenemeMeydan Yerine Çıkan Adam: Necip Fazıl
Anadolu’daki Müslümanlar da geçen yüzyılın başlarından itibaren zor zamanlardan geçmektedirler. Necip Fazıl’ın ifadesiyle, Allah demenin bile yasak olduğu zamanlar yaşanmaktadır.
Mehmet Kahraman · Sayı 40Denemeİslam Manifestosu Yazma Ödevimiz
Hem düşüncenin hem aktüalitenin aynı mesaide nasıl icra edileceğini göstermiş ve gerektiğinde bu ameliyenin bedelini ödemekten de çekinmemişti. Zor zamanlarda dahi kalbi ve akli beslenmesini ihmal etmemiş belki de bu beslenmenin hayati ihtiyacını görmüş ve göstermek istemişti. İnsanlar arasındaki farklılıkları anlamak ve saygı göstermek, barış ve uyumun temeli olduğuna inanmıştı.
Mustafa Eser · Sayı 37DenemeAliya Orada Bizi Bekliyor
İslam’ı hayatın kendisi olarak algılayan, Kur’ân’ın hayatın içerisinde anlaşılabileceğine dair kanaati, aslında aksiyoner yapısının dine yaklaşımındaki iz düşümüdür: “Ancak Kur’an literatür değil, hayatın kendisidir ve onu bir düşünce sisteminden ziyade bir yaşam biçimi olarak görmeye başladığımız vakit, onu okumaktaki zorluk ortadan kalkar. Kur’an’ın tek sadık yorumu hayatın kendisi olabilir, bildiğimiz gibi bu, Hz. Muhammed’in hayatıdır.” (Aliya İzzetbegoviç, Doğu Batı Arasında İslam, Ketebe Yayınları, s.19)
Kemal Mansur · Sayı 37DenemeAliya İzzetbegoviç ve Üçüncü Yol
Aliya, insanları kendilerine çağırıp silkelerken diğer yandan da en büyük barış olan İslam’ı kabul eden birinin artık başka bir şey için yaşayamayacağının altını çizer.
Temel Hazıroğlu · Sayı 37DenemeAliya'nın Düşünce Dünyamıza Mirası
Aliya için aklın, adaletin ve hikmetin Müslüman bireylerin her birinde inşa edilecek ahlak ve karakter nezdinde önemi, birincildir. Yine O’na göre derin ve ulvi hasletlerin edinilmesinde erdemli bir Müslüman portresini destekleyecek yegâne unsur, vahiydir.
Şehnaz Fındık İnan · Sayı 37DenemeMesul ve Hür İnsan: Aliya İzzetbegoviç’ten Mülhem Bir Değerlendirme
İzzetbegoviç, bu bakış açısına imkân tanır. Bu imkânın izini bir soru ve ona verilebilecek cevap çerçevesinde sürmeyi deneyebiliriz. Kişi, dışarıdan gelen ve görünen bir varoluş (ex-istere) ile mi var olur, yoksa içinden doğan bir varoluş (in-sistere) ile mi? İzzetbegoviç, varoluşun temel dinamiğinin içten geldiğini, bunun îman ve niyet ile şekillendiğini, bu temel üzerine hâricî varoluşun (ex-sistere) ise idrâk, irâde ve amel ile inşâ edilebileceğini düşünür. Onun görüşüne göre, iç varoluş îmanın ışığıyla; dış varoluş ise îmanın gücüyle neşet edecek hayırlı amellerle kurulur. İç ve dış, ancak birlikte uyum içinde olursa, sağlam ve sürekli bir varoluş ve şahsiyet varlığı meydâna gelebilir. Şahsiyet ise mesûliyet ve hürriyet bağında çiçeklenip büyüyebilir.
Muhammed Enes Kala · Sayı 37DenemeAliya İzetbegoviç’in İslâmcılığa Katkıları Üzerine Bir Deneme
Aliya’nın çağrısı karşılık bulmuş olacak ki Bosna’da pörsüyen İslâm ruhu tekrardan canlanmış, dünyanın her yerinden Müslümanlar Bosna’ya akın etmişti. Türkiye İslâmcılığı özelinde değerlendirecek olursak doksanlı yılların gündemini oluşturan en önemli konu Bosna’daki Müslümanların vermiş olduğu varlık mücadelesiydi.
Burak Çetik · Sayı 37DenemeÜçüncü Yolu Tercih Eden Bilge: Aliya
Malum olduğu üzere Avrupa’nın ortasında, Bosna’da, bir cinnet yaşanır. Binlerce Müslüman katledilir. Bu, İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra Avrupa’nın şahit olduğu en büyük kıyımdır. Dünya, sessizliğe bürünür. Çünkü ölenler Müslümandır.
Abdulvehap Ballı · Sayı 37DenemeAliya’nın Özgürlüğe Kaçışından Notlar
Aşırı okumak bizi daha akıllı yapmaz. Kimi insanlar sadece kitapları "yutar." Onlar bunu, okunmuş olanların "hazmedilmesi," işlenmesi, içselleştirilmesi ve idraki için elzem olan düşünme aralığı olmadan yaparlar. Tıpkı arının topladığı çiçek tozunu bala dönüştürmesi için bir "içsel" gayret ve zaman gerekmesi gibi, okumak için de şahsi katkı gereklidir.
Sinan Özyurt · Sayı 37