Sanat
Bu etiketi taşıyan 85 yazı, yeniden eskiye.
Sinema Dilinin İnsan ve Toplum Üzerindeki Etkisi
Ancak sinemanın insan üzerindeki etkisini değerlendirirken, hangi değerleri öne çıkardığı kadar iyilik ve kötülük arasındaki mücadeleyi nasıl ele aldığına da bakmak gerekir. Zira sinemada çatışma hikâyenin itici gücüdür. İnsanın kendisiyle yaşadığı iç çatışma, insanın başka bir insanla, doğayla, çevresiyle ya da insanın toplumla/sistemle çatışması sinemanın anlatım biçimlerini şekillendirir. Bu nedenle sinema insanın kendi iradesine yenilebileceğini, bencilliği, bağımlılığı, zulmü, haksızlık gibi insani zaafları da anlatmalıdır. Buradaki önemli nokta, kötülüğü anlatırken onu meşru hâle getirmenin sınırını koruyabilmektir. Sinemada kötülüğün sıradanlaşmasını sağlayan bir anlatının aksine, sonuçlarını göstererek insanı onun karşısında düşünmeye ve tavır almaya yönlendirebilen bir anlatı gözetilmelidir.
Nihal Pakırdaşı · Sayı 69DenemeBatı Yakasında “Geleneksel” Sanatlar
Batı medeniyetinin en çarpıcı tarihi, Roma tarihidir. O devrin tüm yeryüzündeki, tabiri caizse moda sanatı heykel yapmaktı. Roma'da bu heykel (put) yapıcılığı süper devlet olması hasebiyle elbette zirveye ulaşmıştı. Roma ve eski Yunan eserlerindeki 'mükemmelliği', doğudaki heykellerde göremeyiz.
Mucahid Yıldız · Sayı 66Denemeİnsanı Makineleşmekten Koruyan Kılavuz: Geleneksel El Sanatları
İnsanları bir araya getirmesi el sanatlarının başka bir önemli yönünü bize gösterir. Kurslarda, atölyelerde ya da geleneksel üretim ortamlarında bir araya gelen kişiler deneyimlerini paylaşırlar. Herkesin birbiriyle, hatta çoğu zaman en çok da kendisiyle yarış hâlinde olduğu bu hız çağında insan, giderek yalnızlaşmakta ve toplumsal bağlarından uzaklaşmaktadır. Buna karşılık, birlikte üretmenin sağladığı sosyal etkileşim kişinin ruh sağlığını desteklerken, aynı zamanda kendisini toplumun değerli ve anlamlı bir parçası olarak hissetmesine olanak sağlar.
Nihal Pakırdaşı · Sayı 66DenemeKelamdan Öte: Sırrın Nakşı
Bu sanatlar, ruhumuzu modern çağın o sağır edici gürültüsünden, hırslarından ve karmaşasından çekip alan gürültüsüz birer liman. Bize durmayı, nefes almayı, derin bir iç çekişle gökyüzüne bakmayı hatırlatan dilsiz birer rehber her biri. Bir sergi salonunda, bir yazma eserin kapağında ya da asırlık bir mabedin kuytusunda bu eserlerden biriyle göz göze gelindiğinde içe dolan o tanıdık ürperti; ait olunan o ebedî evin, o ilk vatanın kokusu. Sözler ile hiçbir şey anlatmadan, hiçbir iddiada bulunmadan, sadece kalbin pasını silerek ruhu kendi hakikatine doğru sessiz, derinden ve kesintisiz bir seyahate çıkarma arzusu taşır bünyesinde.
Zehra Tunç · Sayı 66DenemeAmiş Efendi Sohbetlerinden Hareketle Bir Süheyl Ünver Portresi
Sohbetlerden çıkan bir başka özellik ise tevazudur. Kendisini merkeze koymaktan özellikle kaçınır. Anlattığı her hadise, dönemin âlimlerini, mutasavvıflarını ve kültür insanlarını görünür kılma çabasına dönüşür. Kendi hayatını anlatırken bile esas kahramanlar çoğu zaman başkalarıdır. Bu tavır, onun şahsiyetinde ilim ile ahlâkın birbirinden ayrılmadığını gösterir.
Gözde Çimen · Sayı 66DenemeÖmer Lekesiz ile Geleneksel Sanatlar Üzerine
Tevhid yalnız "Allah birdir" demek değildir. Aynı zamanda varlığın parçalanamaz bir bütün olduğunu kabul etmektir. İslâm sanatındaki ritim, oran, tekrar, denge ve birlik hissi bu tevhid düşüncesinin estetik karşılıklarıdır.
Ömer Lekesiz · Sayı 66DenemeBaşka Bir Çizgi
Geleneksel Türk Sanatlarında formu var eden, nesneye ruhunu ve dokusunu kazandıran temel unsur çizgidir; geleneksel adıyla tahrirdir. Çizgi, renkleri dizginler, sınırları belirler ve ritim oluşturur. Sanatçının fırçasından çıkan kesintisiz ve disiplinli çizgi, geleneksel sanatlarda estetik bir yasa gibidir.
Mükerrem Mert · Sayı 66DenemeHaz Sanatı (!): Hat Sanatı Üzerine Bazı Mülahazalar
Diğer yandan haz ile hakikatin birbirine karıştırıldığı bir çağda yaşadığımızı ifade etmeliyim. Bugün birçok kimse, hat sanatını anlamak, okumak yahut temsil ettiği medeniyet tasavvurunu kavramaktan ziyade ondan estetik bir haz almak için ona yönelmektedir. Yazının ne söylediğinden çok nasıl göründüğü önemsenmekte, mana ise çoğu kez biçimin gölgesinde kalmaktadır. Bu sebeple yazının başlığına “Haz Sanatı” ifadesini bilhassa koydum. Çünkü bugün hat sanatı, hakikate açılan bir kapı olmaktan ziyade birçok insan için sadece güzel görünen bir nesneye dönüşme riskiyle karşı karşıyadır. Oysa hat sanatı, sadece göze hitap eden bir estetik değil, kelâmın manasına hizmet eden bir medeniyet dilidir. Haz, hakikatin önüne geçtiği anda sanat da aslî istikametinden uzaklaşmaya başlamaktadır.
Mustafa Cemil Efe · Sayı 66DenemeCemal Tecellisi Güzel Tesellisi
Doğru ve iyi yoksa hayatında haliyle güzel de olmayacaktır. Beşeri ihtiyaçlarını gidermeyi hayatın gayesi ve gerçek iyi zannedecek, bu yolla elde ettiği doygunluğu kalbin itminanı ve gerçek doğru olan olarak vehmedecek, ahlaki normlara rağmen arzularına köleliği ise gerçek güzel olan bilecektir. Bu savrulma ontolojik bir savrulma halidir. Bunun islahı değil tashihi lazım gelir. Zira zehir ıslah olmaz. Zehrin bulunduğu kabı boşaltmak kırk kez yıkamak ve yeni bileşenlerle şifa karışımı yapmak zorundadır savrulan.
Mustafa Eser · Sayı 66DenemeFilistin Sözlüğü
“Filistin Sözlüğü”, sözde İsrail'in 7 Ekim 2023'te başlattığı saldırılara karşı bilimsel bir duruş sergilemek amacıyla bir araya gelen geniş ve nitelikli bir akademik kadro tarafından, iki yılı aşkın süren yoğun bir emeğin sonucunda hazırlanmıştır.
Elif Atabaş · Sayı 65Deneme"Tütüyordu Mavi, Bir Şey Akıyordu Mavi…"
Ayşenur Şirin · Sayı 64DenemeKıbrıs’ta Tiyatro Kültürünün Gelişimi
Namık Kemal’in 1873’te Kıbrıs’a gelişiyle birlikte, Ada’da düşünce tarihi, edebiyat, modern şiir ve modern tiyatro alanlarında yepyeni bir sayfa açılmıştır. Bu nedenle, Namık Kemal’i Kıbrıs kültür tarihi için bir yol açısı olarak görebiliriz.
Ertuğrul Aydın · Sayı 59DenemeKıbrıs Türk Tiyatrosu Üzerine
Dönemin mutasarrıfı Veyis Paşa da tam bir Namık Kemal hayranıdır. Onun şiirlerini okumuş ve hatta ezberlemiştir. Bu nedenle mutasarrıf, Namık Kemal’i zorlamayarak ona birçok haklar tanımıştır: Mağusa içinde gezebiliyor, tavla ve kebap partileri verebiliyor, Lefkoşa’ya gidebiliyor, çeşitli kültür ve sanat toplantılarına katılabiliyor, birçok yazar ve şairle sohbet edebiliyor ve konferanslar verebiliyordu.
Hakan Yozcu · Sayı 59SöyleşiProf. Dr. Bünyamin Aydemir ile Filistin Konulu Oyunlar Üzerine
"Edebiyattan sinemaya, tiyatrodan plastik sanatlara, sanatın her alanında siyonist ve kapitalist güç odakları on yıllardır hep kendi hikâyelerini bizlere anlatıp durdular. İnandırmak istediklerine inandırdılar bizi; göstermek istediklerini gösterip, söylemek istediklerini söylediler. On yıllardır siyonizm, sanat yoluyla dünya halklarına hep kendini anlattı, hep kendi doğrularını dayattı."
İnsicam · Sayı 52DenemeBuğulu Camlar Arkasında Akif Emre’nin Fotoğrafları
Serginin veya albümün adını bile hayal eder gibi oluyorum; Akif Emre’nin coğrafyası. Nasıl tasnif edilirse edilsin, ne ad verilirse verilsin Akif’in fotoğraf hazinesi gün yüzüne çıkarılmalıdır.
Kemal Kahraman · Sayı 51DenemeHattat Hasan Çelebi
Savaş Çevik · Sayı 50DenemeHollywood Balonunun Sonu
Sinemanın bu büyüleyici yüzünün farkında olan Batı ve ABD, sinemayı oryantalizmin en önemli bir aparatı haline getirmeyi başarmıştır. Beyaz perdeyi, toplumların algılarını kendi lehlerine döndürmede sihirli bir değnek misali kullanmayı becerebilmişlerdir. Avrupalı, çok eski çağlardan itibaren dünyayı iki kutupta kamplaştırmıştır. Bu düşünce tarzı, Doğu’nun ikinci sınıf olduğunu, üretmeyen, bağımlı, tahammülsüz, tembel, akılcı olmayan, keyfi, geri kalmış, çocuksu, olgunlaşmamış, egzotik, karmaşık, durağan ve değişmeyen gibi kötü özelliklere sahip olduğunu iddia etmiştir.
Nihal Pakırdaşı · Sayı 48DenemeKadraja Yansıyan Özgür Sanat İnsanın Özünü Gürleştiriyor mu Yoksa Kuraklaştırıyor mu?
Batı’nın geçmişten günümüze hiçbir sapmaya ve duraksamaya uğramadan sanatla taşıdığı hümanizm soslu “ben” düşüncesi, en son yedinci sanat olarak sayılan sinemada, dizilerde kendi egemenliğini anlatacak geniş bir alan buldu.
Nihal Pakırdaşı · Sayı 42DenemeKayısı Kutusu
Benim ağaca, yaprağa, tabiata tutkun biri olduğumu anlayınca kendisi de bundan esinlenerek idareci olduğu yurtta mütevazı bir tabiat köşesi oluşturmuş. Tabiat köşesinin fotoğrafını gönderdi, sevindim ben de...
Cemal Balıbey · Sayı 42DenemeMehter’den Muzıkâ-yı Humâyûn’a- Osmanlı’nın Batı Müziğiyle Tanışması
Hiç şüphesiz Muzıkâ-yı Humâyûn, kendisi de bir mûsikîşinas ve bestekâr olan (Asâkîr-i Mansûre-i Muhammediye marşının da bestecisidir) Sultan II. Mahmud’un, kökleri çok eskilere uzanan ve “Osmanlı mûsikîsi” olarak tanımlanan müzik geleneğini sonlandırmak ve onun yerine Batı müziğini ikâme etmek maksadıyla ihdâs ettiği bir müzik kurumu değildir. Bilâkis -bana göre- dünyanın kendine has müziğini üretebilen şehirlerinden biri olan İstanbul’un müzik cevherinin Batılı müzisyenler tarafından da keşfedilerek işlenmesine katkı sağlaması bakımından oldukça önemli ve ufuk açıcı bir girişimdir.
Yalçın Çetinkaya · Sayı 40Deneme“Klasik” Osmanlı Mûsıkîsi ve Halk Mûsıkîsi
Osmanlı mûsıkîsini Türk mûsıkîsi’nden bağımsız ve sanki başka bir mûsıkî gibi görmenin yanlışlığı bir tarafa, aslında 17. yüzyıla gelinceye kadar kullandığı formlar, çalgı türleri, makam anlayışı, estetiği ve üslubu herkesçe bilinen, belirli bir nazari çerçeveye sahip bir Osmanlı Mûsıkîsinden söz etmek oldukça zordur.
Bayram Bilge Tokel · Sayı 39DenemeFarâbî’nin Müzik Anlayışı
Fârâbî, müzik nazariyatçılığının yanında iyi bir "ud" icracısı ve çok güzel bir okuyucuydu da. Padişahın oğlu olan Seyfu'd-Devle Hemedânî, bilime ve sanata düşkün biriydi. Fârâbî'yi Halep'e davet etti. Fârâbî, çok meşhur olarak etrafına birçok öğrenci topladı. Büyük bir öğrenci kitlesi bu büyük filozofun dersinden faydalanmak için derslerinde hazır bulunuyordu. Seyfu'd-Devle, Fârâbî'nin ilmine, sanatına ve derslerine çok saygı gösteriyordu. Fârâbî, Seyfu'd-Devle'nin muhasibiydi. Bundan dolayı Seyfu'd-Devle ile beraber Dimaşk'a gitmiştir. Daha sonra gittiği Şam’da 950 yılında vefat emiştir. (Hicrî 339).
Kubilay Kolukırık · Sayı 39Denemeİmam Gazâlî ve Müzik
Haddizatında müzik, diğer Emevî ve Abbasî dönemlerinde olduğu gibi Selçuklu ve Osmanlı tarihinde de sosyal hayatın içinde ve dışında gerek askerî gerekse tibbî tedavi alanlarında da yaygın olarak kullanılarak etkin bir role sahip olmuştur. İşin bu yönü ihmal edilmeyecek kadar önemlidir.
Mülayim Sadık Kul · Sayı 39DenemeKurtuluş Çağrımız Dahi Müzikledir
Bir toplumu tanıma açısından mevcut ölçütlerin içinde müzik önemli bir yer tutar. Anadolu’yu türküler kadar içten, samimi ve derinliği kim anlatabilir? Taşradan merkeze akan kültürün hâkim olduğu televizyonsuz ve internetsiz dönemlerde üretkenlik, bahçelerde, bağlarda, tarlalarda, harmanlarda ve bu süreç içinde ortaya çıkan sevdalar üzerinden ortaya çıkardı.
Ahmet Mercan · Sayı 39