Kemal Kahraman
Dr., Tarihçi
İnsicam’daki yazıları
24 yazıAkıncılar ve Bir Devrin Kültür Sermayesi Üzerine Bazı Notlar
Dünyada olup bitenleri göz ardı edersek o dönem düşünce dünyamızı şekillendiren önemli bir etkeni ihmal etmiş oluruz. Sol gelenekteki 68 kuşağı efsanesinden bahsetmiyorum elbette. İthal ve sahte olandan değil çağlar boyu bize ait olan bir dünyadan bahsediyoruz. Cezayir’in bağımsızlık mücadelesi. Arkasından Kudüs’ün işgaliyle sonuçlanan 67 Arap- İsrail Savaşı. Bütün bunlara duyarsız kalan siyasi ve idari bir atmosfer. Şairlerimiz, yazarlarımız tepkilerini eserleriyle verdi, gençler meydanlarda, duvarlarda İslam dünyası haritasını hatırlatmaya çalıştı.
Kemal Kahraman · Sayı 68Deneme15 Temmuz: Nevri Dönmüş Sade İnsanların Tarihe Düştüğü Not
Bir şaire de bu yakışırdı doğrusu; Nevri dönmüş sade insan! Bu insanın neler yapabileceğini tarih gördü. Dünyanın sade ve karmaşık insanları gördü. Bazıları bunca zaman sonra görmekte hala zorlanıyor. Belki de görmezden geliyor. Ama inançlı ruhlar elinde kalem Tarihe yeni notlar düşmeyi bekliyor.
Kemal Kahraman · Sayı 65DenemeMontaigne Efsanesi Üzerine Bazı Notlar
Tarihte yaşamış yazarlara, düşünürlere ait kitapların çokça basılması ve okunması, onların hakkıyla tanındığı, düşüncelerinin benimsendiği ya da tecrübelerinden dersler çıkarıldığı anlamına gelmiyor.
Kemal Kahraman · Sayı 64DenemeZaman ve Mekânın Ötesinde Şeyh Nazım Kıbrısi
Şeyh Nazım 1940’ta liseyi Kıbrıs’ta bitirdikten sonra İstanbul Üniversitesi’ne gelerek Kimya Mühendisliği okuyor. Bir yandan da Sultanahmet Camii’nde Cemalettin el Alasuni’den Arapça ve Fıkıh dersleri alıyor. Bu arada Nakşibendi Şeyhi Süleyman Erzurumi’den el alıp derslerine katılıyor.
Kemal Kahraman · Sayı 59DenemeDavaya Adanmış Bir Ömür: Hüseyin Halit Çakan
Hanımların aile ve toplum yapısındaki rolünün farkında olduğundan, onların da ilim öğrenmesi, bunun için İmam Hatip Okullarına girmesi gerektiğini savundu. Dernek faaliyetleriyle, Ankara ile temas kurarak talepleri bizzat iletmesiyle iş olgunlaştı. 1969 yılında, Türkiye’de ilk defa Isparta’da Kız İmam Hatip Okulu’nun temelleri atıldı. Fakat bir iki yıl sonra, ordunun yönetime müdahale ettiği 12 Mart Muhtırası’yla, 1972’de yürürlüğe konulan ilgili yönetmeliğin 117. maddesi ile kız öğrencilerin İmam Hatip Okullarında okumaları yasaklandı. Yakın tarihimize baktığımızda görülen şudur: Bu tür yasaklar, halkımızın mücadele azmini artırmıştır.
Kemal Kahraman · Sayı 55DenemeÖrtünmenin Farklı Bir Açıdan Görünüşü
Erkeklerinse genelde çeşitli ortamlarda böyle keskin bir ayrışma durumunda kalmadıklarını görüyoruz. Öyle ki sadece bayların bulunduğu bir ortamda insanlar birbiri hakkında şekle göre değerlendirme yapamazken, yanlarına eşleri ya da kız çocukları geldiğinde kafalardaki sınırlar, kategoriler işlemeye başlıyor.
Kemal Kahraman · Sayı 54DenemeBuğulu Camlar Arkasında Akif Emre’nin Fotoğrafları
Serginin veya albümün adını bile hayal eder gibi oluyorum; Akif Emre’nin coğrafyası. Nasıl tasnif edilirse edilsin, ne ad verilirse verilsin Akif’in fotoğraf hazinesi gün yüzüne çıkarılmalıdır.
Kemal Kahraman · Sayı 51DenemeHatıra Defterimde Cahit Zarifoğlu
Ben, “abi” muhabbetini sanırım o ortamda içselleştirdim. Orada herkes birbirine hitap ederken, en şerefli paye olarak “abi” derdi. Cahit abinin “abi” deyişi ise çok özel ve etkileyiciydi. Yanlış hatırlamıyorsam “a” harfini iki elif miktarı çeker, üzerine çok hafif “e” tonu eklerdi. Sonra ne oldu? Ondan sonraki hayatımda, yaş durumuna bakmaksızın dostlara abi derken bu işin evveliyatını hatırlamadan edemiyorum.
Kemal Kahraman · Sayı 49DenemeEylemsizlik Çağında Bir Şeyler Yapabilmek
Az gelişmiş ülkelerde sosyal olaylar organize etmek ve halkları kışkırtmakla meşhur olan Batı ülkeleri, kendi sınırları dâhilinde ortaya çıkan protesto eylemlerine acımasızca karşı koydular. Arkalarında herhangi bir büyük devletin olmadığı, hele hele Yahudilere karşı “cüret edilen” bu sivil toplum gösterilerini dünya sistemine karşı bir kalkışma gibi gördüler ve meydanı boş bularak içlerindeki vahşiyi salıverdiler.
Kemal Kahraman · Sayı 44DenemeFilm Sektörünün Manevi Değerlerimizle İmtihanı
Filmler yapımcı, yönetmen, senarist, müzik, oyuncu, sahneci gibi paydaşların ortak çalışmalarının bir ürünüdür. Söz konusu paydaşların ülkemizi ayakta tutan değerleri hakkıyla öğrenmesi, medeniyet birikimini fark etmesi büyük önem taşıyor. Yapımlara gerçeklik ve kalite kazandıracak olan faktör budur.
Kemal Kahraman · Sayı 43DenemeAhir Zamanda Bir Tamir Ustası
Çantacı Erol, köyleri ve ürünlerini çok iyi tanıyordu. Yediğine içtiğine dikkat eden bir insandı. Her şeyin mevsiminde yenmesini savunur, sağlıklı tarım ürünlerini yakından takip ederdi. İlaç görmemiş kuru üzüm bulmak için pazarda uzun süre dolaştığımızı hatırlıyorum. Ege’ye özgü ot kültürünü yakından bilirdi.
Kemal Kahraman · Sayı 42DenemeNecip Fazıl; Şairlerin Sultanı, Aydınların Rehberi Gönüllere Hükmeden Katıksız Dava Eri
Necip Fazıl’ın cesurca hakkı söyleyen sesi bütün inanan aydınlara, yazar ve düşünürlere cesaret verdi. Örnek ve model oldu. Nuri Pakdil ondan ilham alarak tamamen kendine özgü bir dille eserler veren bir başka yazar ve düşünürdür. İlhamla birlikte el aldığını da söyleyebiliriz. Ankara’da Hacı Bayram’ın, Arvasi’nin yurdunda Edebiyat dergisi mektebinde yiğit, sağlam bir duruş sergiledi. Şiir, edebiyat ve düşünce dünyamıza özgün, etkili, kaliteli eserler kazandırdı.
Kemal Kahraman · Sayı 40DenemeAliya: Bereketli Toprakların Bilge Lideri
Aliya İzzetbegoviç’i anlatmak için onun yetiştiği topraklardan başlamak gerekiyor. O tabiatı iyi okumak gerekiyor. Evet, dünyada gördüğümüz her şey okunmak üzere, ibret almak üzere bize sunulan ayetlerdir. Aliya işte bu topraklarda derinlerdeki çınar ağacının köklerini yeniden filizlendirmek isteyen kutlu bir bahçıvandır.
Kemal Kahraman · Sayı 37DenemeTürkiye’de Birlikte Yaşama Tecrübesi
Fatih Sultan Mehmet, İstanbul’a girdiğinde, şehri terk eden Rum nüfusu geri çağırdı. Rum Patrikhane kurumu o günden günümüze varlığını sürdürdü. Osmanlı’nın son zamanlarına kadar İstanbul’un yarıya yakını Hristiyan, Yahudi, Levanten ve diğer azınlıktan oluşuyordu. İstanbul merkezde yaklaşık 400.000 Müslüman, 152.000 Rum, 149.000 Ermeni, 44.000 Yahudi vardı.
Kemal Kahraman · Sayı 34DenemeMilliyetçiliği Nasıl Anlayalım?
Vatanseverlikle milletseverlik aynı şey midir? “Nation”dan gelen “nationalism” kavramı da daha çok etnik varlığa değil, vatandaşlığa yakın duruyor. Yakın tarihimizde tüm siyasi oluşumlar kendini bu ikisinin bizdeki karşılığı olarak kullanılan milliyetçiliğe dayandırma gereği duymuştur. Siyasi grupların birbirlerine kıyasıya karşı olduklarına bakılırsa belli ki herkes bu kavramdan farklı şeyler anlıyor.
Kemal Kahraman · Sayı 31DenemeBeton Duvarlar Arasında Bir Çiçek Açtı
Ne kadar zarif, naif ve mütevekkil bir tepki. ‘Ben ne diyeyim’ derken bir bakıma her şeyi söylemiş oluyor. Maraş’ta kuvvetli bir şiir damarı olduğu nasıl da belli oluyor. Dikkat ederseniz aslında bu satırlarda Kahramanmaraş’ın yakın tarihteki kentleşme serüvenini okuyoruz. Özetlemek gerekseydi, “betonla tabiatın savaşı” diyebilirdik bu serüvene.
Kemal Kahraman · Sayı 25DenemeKadim Dünyanın İpuçları
Ve Üsküp... Bize kadim dünyamızı hatırlatan, şiirlerde, şarkılarda, türkülerde yaşayan, Yahya Kemal’e ilham veren şehir. Kadim dünyada şehirler ve nehirler birbirini izler. Vardar üzerinde Mimar Sinan tarafından yaptırılan taş köprü adeta iki dünya arasında kurulmuş. Birbirini anlamaya davet ediyor
Kemal Kahraman · Sayı 23DenemeHalvet Der Encümen ya da Raşit Küçük Hoca
İnsanımızın acılarını, sorunlarını, sevinçlerini en yakından izleyen bir dikkat, rikkat, şefkat ve şecaat ruhuna sahiptir. Bu nedenle ilim alanında eserler verirken günlük siyasi gelişmeleri yakından izledi, gerektiğinde elini taşın altına koymaktan çekinmedi.
Kemal Kahraman · Sayı 22DenemeÜniversite, QUO Vadis?
Genel kabule göre bildiğimiz anlamda ilk üniversiteler İslam medeniyetinin altın çağlarında ortaya çıkıyor. Kaynaklar 859’da kurulan Karaviyyîn (Fas) medresesini en eski üniversite olarak kabul ediyor. 970’de Kahire’de kurulan Ezher, diploma veya icazet, adı ne olursa olsun yeterlik belgesi veren ilk üniversite sayılıyor.
Kemal Kahraman · Sayı 21DenemeZamanı Aşan Günler
Eve döndüğümde eşim hazırlanmıştı bile. “Siz evde kalın biz komşu arkadaşlarla bir arabaya biner gidip bir meydana ulaşırız” diyecek oldum. Hani, bu erkeklere göre bir işti. Ben ne de olsa askerliğimi yapmıştım vs. Eşimin gayet kararlı bir tepkisiyle karşılaştım. “İsterseniz siz evde kalın ben kendi başıma da giderim” diyordu. Komşularımız eşlerini bu konuda ikna etmiş olabilir çünkü onlar birkaç erkek bir olup arabayla yola koyuldular. Ben onlara katılmak yerine, eşimle birlikte komşumuzun “ikna olmayan” kızını da alarak arabamızla yola çıktım.
Kemal Kahraman · Sayı 17DenemeNecip Fazıl: Sonu Olmayan Maraton
Bedel ödemek sözünün Necip Fazıl kadar yakıştığı bir yazar, düşünür var mıdır bilemiyorum. Kendisi yazdıklarından daha fazlasını yaşayacak kadar hayatın tam ortasında yer almıştır.
Kemal Kahraman · Sayı 15DenemeMacarlar ve Mülteciler
Macar tarihi biraz da Hollywood filmlerine benziyor. Hani güzel kız kötü adamların elinden yakışıklı bir jön tarafından kurtarılır. Fakat bu defa kurtarıcının eline düşer. Macarlar 150 yıllık Osmanlı hakimiyetinin sonunda Avusturya’nın ‘yardımıyla’ Osmanlılardan ‘kurtuluyor’. Ne var ki bu defa Avusturya’nın eline düşüyor
Kemal Kahraman · Sayı 12DenemeBosna'da Ayvaz Dede Şenliği
Boşnaklar ve Türkler. Birbirlerinin dillerinden anlamayan bu iki milletin sadece bakışlarıyla, selamlarıyla, dualarıyla ve tekbirleriyle birbirlerini bu kadar anlaması, meselenin kelimeler olmadığını çok iyi ortaya koyuyor. Bizde zaten dil, gönül demektir. Gönüller anlaştığında kelimeler aradan çekiliyor.
Kemal Kahraman · Sayı 10DenemeSevgisizlik Çağında Bir Gönül Mimarını Hatırlama Denemesi
Yarasalar için ışığın anlamı yoktur. Onlar, hisleriyle hareket ederek yaşamlarını sürdürürler. Karanlık onların dünyasıdır. Ama insanın yolunu bulmak için ışığa ihtiyacı vardır. Bu yüzden işlerini yapmak üzere ona gündüzler tahsis edilmiş, geceler ise bir örtü kılınmıştır.
Kemal Kahraman · Sayı 9