Doğu Türkistan
Bu etiketi taşıyan 26 yazı, yeniden eskiye.
Bir Seyahatnameden Daha Fazlası: Kayıp Coğrafyanın İzinde
Kılınç, bütün bir İslam Coğrafyasını anlamayı ve anlatmayı hedefler. Bir söyleşisinde İslam coğrafyasına karşı vazifelerimizi şöyle dile getirmiştir: Sevgiyle yaklaşmak, bu sevgiyi bilgiyle taçlandırmak, olumlu-olumsuz önyargılardan kurtulmak, bütüncül bakmak ve sorumluluk bilincinde olmak.
Vahide Nur Kayar · Sayı 57SöyleşiTaha Kılınç ile "Kayıp Coğrafyanın İzinde: Doğu Türkistan Seyahatnamesi" Üzerine
"Samimi olarak söylemem gerekirse, bu çapta bir teveccüh beklemiyordum. Uygurlar, beni aşırı derecede mahcup eden bir ilgi gösterdiler kitaba. Çok farklı çevrelerden dönüşler oldu. İslâmî camia kitlesel olarak sahiplendi. Birbirinden farklı gruplar, vakıflar ve dernekler kitabı okuma listelerine aldılar. Türkiye’nin dört bir yanında okuma ve tahlil halkaları kuruldu. Resmî kurumların, üniversitelerin, siyasî partilerin ve STK’ların temsilcileri, üst düzey bir hüsn-ü kabul gösterdiler."
Taha Kılınç · Sayı 57DenemeAsimilasyondan Kıyıma: Doğu Türkistan Soykırımı
Çin devletinin Doğu Türkistan’da yürüttüğü demografi, göç ve doğum politikaları bölgenin doğal unsuru olan Müslüman Doğu Türkistan halkının, bölgeye sonradan göç ettirilen Han Çinli nüfusun içinde erimesini hedeflemektedir.
Feyza Pınar Yaşar · Sayı 36AlıntıOsman Batur’un Altay Halkına Yazdığı Mektup*
*Ömer Kul, Altay Kartalı Osman Batur Han, Rumuz Yayınları, İstanbul:2019, ss. 62-63.
İnsicam · Sayı 30DenemeDoğu Türkistan'ın Bağımsızlık Mücadelesinde Dini Değerler ve Din Adamlarının Rolü
Aslında Yusuf Has Hacib ve Ḳaşgarlı Mahmud birbirinden uzak ve birbirini tanımamalarına rağmen, ikisi de aynı malzeme üzerinde çalışıp yekdiğerini tamamlamıştır. Ḳaşgarlı Mahmud Türk kavimleri, yaşayış tarzı, dili, edebiyatı; Yusuf ise Türklerin fikir hayatı ve manevî varlığı üzerinde durmuştur.
Nur Ahmet Kurban · Sayı 30DenemeTürkistan Çini’nde Seyahat*
Esasen bunların mevcudiyeti on üçüncü asırda Asya’da seyahat etmiş olan Marco Polo tarafından keşfedilmişti. Bu koyunların boynuzları diğer ehlilerinden çok büyüktür. Altı asır evvel Marco Polo bu koyunları şu şekilde tarif ediyor: “Bunlar büyük cüssede yabani koyunlardır ki uzunlukları altı el ayasıdır.” Bu altı el ayasının 5 kademe (ayak) müsavi olduğu tahmin edilmektedir.
Ahmet Geçer · Sayı 30DenemeDoğu Türkistan'da 1933'te Kurulan İslâm Cumhuriyeti Devleti'nin Millî Temelleri Üzerine
Doğu Türkistan halkı istiklal mücadelesinden asla taviz vermedi ve 12 Kasım 1933 tarihinde bu cumhuriyeti tekrar ayağa kaldırdı ve bu defa Gulca şehrinde Doğu Türkistan Cumhuriyetini ilan etti. Bu cumhuriyet 1949 senesine kadar devam etmiştir.
Alimcan Buğda · Sayı 30DenemeBir İstiklâl ve Hürriyet Aşığı: Osman Batur
Osman Batur’un tarih sahnesine çıkışı, 1940’ların başıdır. 12 Şubat 1940’da Sarıtogay’da Akit Hacı’nın camisine yapılan saldırı ve baskın, büyük tepkiye sebebiyet vermişti. Bu tepki hareketinin başını, Irıs ve Esim Hanlar çekmekteydi.
Mustafa Özel · Sayı 30DenemeDoğu Türkistan'ın Kalbi: Kâşgar
Günümüzde bütün Doğu Türkistan gibi Kâşgar da dünyada benzeri görülmemiş bir zulüm ve baskı döneminden geçmektedir. Milyonlarca insanın eğitim adı altında asimilasyon kamplarında toplandığı, sağlıklı haberleşmenin dahi sağlanamadığı sahipsiz, mazlum bir coğrafyanın yetim bir şehri olarak Kâşgar, kardeşlerinin elini uzatmasını beklemektedir. Bize düşen de gönül coğrafyamızın bu nadide çiçeğine sahip çıkmak, en azından dualarımızda yer açmaktır.
Sinan Özyurt · Sayı 30DenemeÇin’in Doğu Türkistan’daki İslam’a Karşı Savaşı
Doğu Türkistan'da Çin komünist rejiminin en çok zulmettiği kesimlerin başında din âlimleri gelmektedir. İster işgalin ilk günlerinde ister son yıllarda olsun, din âlimleri her zaman Çin Komünist Partisi'nin ana hedefi olmuştur. Uygur İnsan Hakları Projesi'ne (UHRP) göre, 2014 yılından bu yana binden fazla din alimi, dini öğretim ve topluluk liderliği ile ilişkileri nedeniyle tutuklanmıştır. Bunların 57'si (%5) 60 yaş üstü yaşlılardan oluşmaktadır.
Memet Tohti Atawulla · Sayı 30DenemeDoğu Türkistan’daki Müslümanlara “Çin İşkencesi”
Ancak itiraz eden, üzerinde, evinde, iş yerinde Kur’an ve İslam’ı objeye rastlanan, Çince konuşmayı reddeden, alkol almayan, börtü-böcek yemeyen, kadınlardan inancından dolayı örtülü olanlar, etek boylarının diz kapakları hizasında olanlar, camiye gittiği tespit edilenler, gece vakti evine kalmak için gelen Çinlileri evine almama gibi uydurma suçları(!) işleyenler ise doğrudan çöldeki ölüm kamplarına götürülüyor.
Aslan Balcı · Sayı 30DenemeÇin’in Doğu Türkistan’daki Dini ve Kültür Politikaları
Çin Komünist Partisi (ÇKP), 11 Eylül 2001 tarihinde ABD’deki 11 Eylül saldırısı sonrası Doğu Türkistan’da görmek istemediği her şeyi terör adı altında nitelendirdi ve Doğu Türkistanlıların dini ve kültürel yaşam tarzlarını “aşırılık” olarak tanımladı.
Nurettin İzbasar · Sayı 30DenemeÇin’in Ekonomi Politik Stratejisi Bağlamında Doğu Türkistan
Tıpkı Soğuk Savaş döneminde Sovyetler Birliği’nin Orta Asya’da uyguladığı politikalar gibi Çin de Uygurların demografik yapısını değiştirmeyi amaçlıyor. Sincan Uygur Özerk Bölgesi’ndeki kalabalık Uygur nüfusunu asimile etmek için Han Çinlilerin buraya yerleşmelerini hızlandırıyor. Bu yol ile bölgede sürekli bir kontrol, istihbarat ve doğal asimilasyon sağlamanın yanı sıra Han Çinlilerin refah ve güvenlik sorunlarını da çözmeyi amaçlıyor.
Şehnaz Fındık İnan · Sayı 30DenemeDoğu Türkistan'da Çocuk Olmak
Kısacası, bir insanın sırf insan olması hasebiyle sahip olduğu tüm hakları gasp edilen ve bütün bu muamelelere hiçbir suçu olmadan ve çoğunlukla hiçbir mahkemede yargılanmadan maruz kalan, dahası bu işkencehanelerden ne zaman çıkacaklarını dahi bilmeyen milyonlarca insan…
Murat Yılmaz · Sayı 30DenemeAllame Muhammed İkbal ve Doğu Türkistan
Üstad Muhammed İkbal, Doğu Türkistan’a o kadar gönül vermiş ki, çoğu kez Doğu Türkistan’ın tarihi, kültürü ve o dönemdeki durumu hakkında kıymetli değerlendirmelerde bulunmuş, basın açıklamaları yayınlamış, hatta 12 Kasım 1933’de bağımsızlığını ilan eden Kaşgar merkezli “Doğu Türkistan İslam Cumhuriyeti” kısa süre sonra tekrar Çin’in işgaline uğradığında, Hindistan’a hicret etmek zorunda kalan efsane lider Mehmet Emin Buğra (12 şubat 1901- 29 Nisan 1965) ile Lahor’da buluşmuş ve uzun uzun fikir alışverişinde bulunmuştur
Mir Kamil Kaşgarlı · Sayı 30DenemeAsimilasyona Karşı Direnç: Çağdaş Uygur Edebiyatı
Doğu Türkistan’da edebî eserler, sadece bir sanat ürünü olarak kalmamış, aynı zamanda halkı uyandırmak ve bilinçlendirmek için hizmet etmiştir. 1920’li yıllardan 2016 yılına kadar yazılan bazı örnek şiirler incelendiğinde bu durumu açık ve net bir şekilde görmek mümkündür.
Raile A. Kaşgarlı · Sayı 30DenemeDoğu Türkistan'da Çin Devleti Tarafından Yürütülen Soykırım
Çinliler Doğu Türkistan’da ilk defa soykırım uygulamıyor. Ellerine geçen her fırsatta, Doğu Türkistan’ı Çinlileştirmek için soykırım da dahil olmak üzere her yolu denemişlerdir.
Abdullah Oğuz · Sayı 30DenemeDoğu Türkistan'da Medreseler
X. asrın ikinci yarısından XI. asrın sonlarında Kaşgar’da bütün ihtişamıyla ayakta duran Saciye Medresesi, Hamidiye Medresesi, Mahmudiye Medresesi gibi medreseler o zamanda İslam’ın yayılması hareketinin tesiriyle Doğu Türkistan’da yapılan büyük medreselerin örnekleridir.
Muhammed Çuçak · Sayı 30DenemeDoğu Türkistan'da Sinemanın Dünü, Bugünü ve Yarını
Doğu Türkistan’da ilk sinema denemeleri 1950'lerden itibaren başlamıştır. 1962 yılına kadar olan zaman zarfında Urumçi Film Stüdyosu (1959 yılında Şincang Film Stüdyosu olarak değiştirilmiştir) bünyesinde “Bostanlıktaki Şenlik” (Şanhay Film stüdyosu ile birlikte, 1958), “Uzaktaki Kıvılcımlar” (1960), “Anarhan” (1961) gibi filmler çekilmiştir.
Alimcan İnayet · Sayı 30DenemeKafkaslardan Esen Yeller Türkistan'a Selam Söyler
Çin'de milyonlarca yerli halktan insanlar Müslümandır ve bunların camiye gitmelerine, namaz kılmalarına, oruç tutmalarına vs. hiç karışmıyor. Onları bu konuda bir zamanların komünist baskısı altına almıyor. Yani onlar Çin rejimini devirmek istemedikleri sürece herhangi bir tehlike teşkil etmiyorlar. Amma rejime karşı duran Çin muhaliflere ise Doğu Türkistan'daki Müslüman Uygurlara gösterdiği aynı vahşi tavrı sergiliyor.
Mucahid Yıldız · Sayı 30DenemeGüzel Türkistan Sana Ne Oldu?
Türkistan coğrafyası bizim yüreğimizi kanatan ve elimizi kolumuzu bağlayan bir mesele. Elimizden bir şey gelmiyor diyebilir miyiz peki? Tabii ki hayır. Elimiz varsa bir taş atabiliriz, dilimiz varsa zulmü haykırabiliriz, kalbimiz varsa buğzedebiliriz. Edebiyat bizim buğzumuza aracı olabilir.
Burak Çetik · Sayı 30DenemeAğlamak Yasak!
Çin felsefesine göre “farklılık tehdittir.” Kabalıkları ve işkenceleri ise dünyada yeni değil. Bu konuda köklü mazileri mevcut. Bilge Kağan’ın unutulmasın diye Orhun kitâbelerine kazıtılmasını emrettiği, Çin’in tavır ve tutumuna karşı uyarı mahiyetinde yazılmış meşhur öğüt, günümüzde de güncelliğini koruyor.
Gözde Çimen · Sayı 30DenemeÇin Seddi mi Daha Büyük Çin Zulmü mü?
Çin’in değerler sisteminde farklılık, tehdit kelimesiyle eşit olarak görülmektedir. Bu düşünce sistemi üzerine inşa edilen Çin; sürekli kendinden olmayanı şiddet ile baskılayarak, kendine benzeterek varlığını devam ettirmektedir.
Nihal Pakırdaşı · Sayı 30DenemeSömürü, Koca Bir Acı Barındırıyor Bağrında
İnsan Hakları maddelerinden ihlal edilen ve kendilerince kılıf bulunan maddeler, özellikle de temel haklar ve bu hakları ihlal ederken Çin hükümetinin sunduğu bahaneler, evrensel boyutta olan insan haklarının ÇHC’ye göre nasıl şekil değiştirdiği, tek tek ele alınarak incelenmiş.
Betül Zeyrek · Sayı 30