Tasavvuf
Bu etiketi taşıyan 63 yazı, yeniden eskiye.
70’lerden Bugüne: 2000’ler ‘Ben Dervişim Diyene’ (I)
Nefsleri ve isimleri ile ‘kendisi’ olarak kalmayı esas alan, yol arkadaşlarını sayıya indirgemeden (ya da dönüştürmeden)[16] ve geneli sığlaştırmadan hususileştirmeyi sağlayabilen bir rehber, örgütlenmeden irtibatlı hâle gelmeyi ve getirmeyi mümkün kılabilen bir yaklaşım, görüş sağlayan bir penceresi olsa da girişi çıkışı olmayan bir hânkâh; bugün aranılacak muhtemel mekân ya da adres ve müdavimlerine dair olan silik izler böyle bir görüntü veriyor olmalıdır.
Yusuf Yazar · Sayı 69DenemeMehmed Zahid Hocaefendi’nin Masonluğa Bakışı
Hocaefendi Hazretleri masonların Müslümanları düşmanı olduğu meselesine Nefsin Terbiyesi eserinde de temas etmektedir. Nefsin mertebelerinden nefs-i emmâre sıfatları konusunu işlerken insanın beş düşmanı olduğunu belirtmektedir. Dördüncü ve beşinci düşman olarak masonları ve kâfirleri gören Kotku Hazretleri, “bunların hepsiyle her zaman mücahedeye mecburuz.” der ve ekler: “Bu mücahedelerde hem sevap var hem de selamet!”
Mustafa Özel · Sayı 69DenemeKotku: İsmiyle Müsemma
Her büyük insan gibi o da başkalarının onca derdi ile ilgilenirken, onca insanın problemlerine çare bulmaya çalışırken kendi derdini görmezden gelirdi. Sahip olduğu makamı ve elinde tuttuğu imkânları şahsıyla ilgili olarak kullanmaz, bu konuda son derece titiz davranarak inandığı şeylerden taviz vermezdi. Yaptığı her fiilin, gösterdiği her davranışın dervişleri tarafından örnek alınacağının bilincinde olarak buna bilhassa özen gösterirdi. Kendisine yapılan yardımı ve sadakayı geri çevirirdi. Bir defasında Mekke’de şahsına verilen yardımı kabul etti ve etrafındakiler buna hayret ettiler. Sebebini de, “Biz bu parayı almasaydık, o kişi her sadaka verişinde ‘acaba reddedilir miyim?’ diye tereddüt edecekti.” şeklinde izah etti. O sırada yanından geçen bir ihtiyaç sahibine, paranın üstüne birkaç mislini koyup tasadduk ederek dervişlerine örnek oldu.
Hüseyin Yorulmaz · Sayı 69DenemeYolcu
Gitmeyi neden sever insan? Neden ister, neden arzular? Uzaklaşmak belki de var olan o halden beri olup, kendini dışarıdan görmeyi, dinlemeyi ve o hal ile yeniden konuşabilmeyi, sorgulayabilmeyi belki de yüzleşebilmeyi mümkün kılar.
Öznur Görür Kısar · Sayı 66Denemeİmam Gazâli Düşüncesinde İnfâkın Hakikati: Kalbin Arınma Yolu
Mutlak manada mülk yalnızca Allah’ındır; insan ise bu mülk üzerinde muvakkat bir tasarruf yetkisine sahip olan bir “emanetçidir”.
Mülayim Sadık Kul · Sayı 62Deneme“İç Gözü Daha İyi Görsün diye Dış Gözü Kapanan Gerçek Bir Münevver” Cemil Meriç’in Düşünce Dünyasında Tasavvuf
Cemil Meriç’in Seyyid Hüseyin Nasr’a dayanarak verdiği bilgiye göre İhvan-ı Safâ, kendilerini ruhî bakımdan tasavvufla ilgili sayarlar. Çünkü son hedefleri müridi “Rehavet Rüyası”ndan, manevi terbiye sayesinde uyandırmaktır. Ayrıca toplulukları da daha çok dış ve sosyal görünüşüyle de olsa sûfî tarikatlara uygundur.
Selami Şimşek · Sayı 61DenemeZaman ve Mekânın Ötesinde Şeyh Nazım Kıbrısi
Şeyh Nazım 1940’ta liseyi Kıbrıs’ta bitirdikten sonra İstanbul Üniversitesi’ne gelerek Kimya Mühendisliği okuyor. Bir yandan da Sultanahmet Camii’nde Cemalettin el Alasuni’den Arapça ve Fıkıh dersleri alıyor. Bu arada Nakşibendi Şeyhi Süleyman Erzurumi’den el alıp derslerine katılıyor.
Kemal Kahraman · Sayı 59DenemeGazâlî’de Fakirlik (Fakr) Anlayışı: “Kul Peygamber Olmayı Tercih Etmek”
Ezcümle, Gazâlî fakirliğin, anlattığı bu şartlar muvacehesinde fazilet olduğu kanaatindedir. Bu görüşünü, fakir olduğu halde hicret eden ve Allah yolunda Allah’ın rızasını talep eden muhacirlerin övüldüğü ayetle destekler (59/8). Yine iffet ve hayâsından dolayı fakr u zaruret içinde olduğu halde fakirliğini gizleyenleri delil getirir. Bu manada, Efendimiz’in fakirleri öven ve cennete zengin Müslümanlardan daha önce gireceklerini müjdeleyen hadisleri tek tek sıralar.
Mülayim Sadık Kul · Sayı 57Deneme“Başı Eğik, Dili Kapalı, Gözleri Kançanağı" Bir Şâir Abdurrahman Cahit Zarifoğlu’nun Nakşbendîliği Üzerine
Zarifoğlu’nun yukarıda belirtilen yönlerinin şiirine de yansıdığını söyleyebiliriz. Nitekim son devir şâir ve yazarlarından Seyfettin Ünlü’ye göre Zarifoğlu’nun şiiri, onun bu suskun ve içe dönük yalnızlığından önemli ölçüde beslenmiştir.
Selami Şimşek · Sayı 49DenemeTerbiye ve Ahlak Ocağı Olarak Tasavvuf
Yöntem ve meşreb farkından dolayı pek çok tarikat mevcuttur. Diyanet İslam Ansiklopedisi’nde bunlardan 340 tanesinin ismi zikredilmiş ve zikredilmeyen daha pek çok tarikatın varlığından söz edilmiştir. Maarif ve meşhur olanlar ve özellikle Türk âleminde yaygın olanların 12 olduğu ifade edilir. Bunlar Kadiriyye, Yeseviyye, Rifaiyye, Kübreviyye, Medyeniyye, Desûkiyye, Bedeviyye, Şazeliyye, Ekberiyye, Mevleviyye, Nakşibendiyye, Halvetiyye.
Ali Rıza Temel · Sayı 41DenemeTasavvuf: Vuslat Yolculuğu
Tasavvufun gayesi nedir? Bu soruyu tasavvufun tariflerinden hareketle şu şekilde cevaplamak mümkündür: Allah'ın adını sevgi, ihlas ve acziyet ile daima dilde ve gönülde hazır edip yakin gelinceye, yani ölüm gelinceye kadar havf ve reca (korku ve ümit) halinde ve ihsan (Allah’ın daima bizi gördüğü) bilinciyle kulluk yapmaktır.
Mustafa Özsaray · Sayı 41Denemeİmam Gazâlî’nin Tasavvuf Anlayışı
Tasavvufta silsilenin ve bir önceki gönül halkasına dâhil olmanın ne kadar kıymetli olduğunu ehli bilir. Birileri hüdâ-i nâbit gibi ortaya çıkıp şeyhlik ve mürebbilik iddiasında bulunamazlar! Bulunsalar da ehli katında itibar edilmezler. Her ciddi meselenin bir kuralı olduğu gibi ilim ve irfan mektepleri de kendilerini böyle bir ilim ağının dinamizmi ve bütünlüğü içinde konumlandırmışlardır.
Mülayim Sadık Kul · Sayı 41DenemeTasavvuf Yaşadığımız Çağa Ne Vaad Ediyor veya Plazada Tasavvufun Tatbiki Mümkün mü?
Mesela kapitalist sistemde ticaret yapmaya çalışan, işçi çalıştıran namazında niyazında Müslüman bir iş verenin, işçisinin hakkını, büyük ölçüde işçiyi sömürmek üzere çerçevesi tayin edilen kanunlara göre değil de hesap günü Allah’ın bundan sual edeceği hakikatini göz önüne alarak vermesini kim, hangi surette sağlayacak?
Abdurrahman Mıhçıoğlu · Sayı 41SöyleşiProf. Dr. Hasan Kâmil Yılmaz ile Tasavvuf Üzerine
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Hasan Kâmil Yılmaz ile tasavvuf konusunda merak edilenleri konuştuk.
İnsicam · Sayı 41DenemeKültürümüzde Tasavvufun Yeri
Cemiyetimizde din, bireysel ve toplumsal bakımdan en etkili dinamiklerden birisidir. Din, kültürümüzün temel ve belirleyici esaslarının başında gelir. Modern çağlarda dîne ihtiyaç olmayacağı düşüncesi modası geçmiş bir yanılgıdır. İslâmiyet bin yıldan beri kültür ve düşünce hayatımız bakımından genlerimize kök salmış durumdadır.
Mehmet Demirci · Sayı 41DenemeRasim Özdenören Hikayelerinde Tasavvufun İzleri
Tasavvufta toplumdan ayrılma, inziva, uzlet, halvet önemli bir yer tutmaktadır. Kişi toplumdan uzaklaşarak adeta Allah’a yaklaşır. Rasim Özdenören “Gül Yetiştiren Adam”da adeta baştan sona bu konuyu işler.
Osman Bulut · Sayı 26DenemeRasim Özdenören’in Eşikte Duran İnsan’ı
İslam düşüncesinde varlığı anlamanın yolu, insandan geçer. İnsan, hakikatin anahtarıdır. “Nefsini bilen Rabbini tanır” sözü de bu hakikati ifade eder. Üstad da tasavvufu ele aldığı makalesine “Anahtar” başlığını koyarak sırların sırrını çözebilmenin, varlığın hakikatine ermenin yolunu da böylece özetlemiş olur.
Mülayim Sadık Kul · Sayı 26DenemeBahtiyar Kimdir?
Aşk; insanın bilinmezlerde kendini yitirip yitirip tekrar bulmasıdır. Bir demir misali şekil alıncaya dek dövüle dövüle halden hale geçmesidir. Gönül yükünü kimselere aşikâr etmeden içten içe, içli içli yanarak, “ham” olma halinden “hemhâl” olup pişmeye; nihayetinde ise “piştim!” diyebilmeye de cüret ve cesaret bulamama halidir.
Öznur Görür Kısar · Sayı 24DenemeTürkistan'ın İslamlaşmasında Hacegan Yolu'nun Önemi ve Altın Silsile Seyahat Hatıraları -II-
Hindistan’da hüküm süren Türk Hanedanı Babürlerin dünya mirasına hediyesi Taç Mahal; Babür Hanedanı’ndan Şah Cihan’ın eşi Mümtaz Banu’nun 14. çocuğunu dünyaya getirirken vefatı üzerine inşa ettirmiştir.
Selahattin Semiz · Sayı 19DenemeGazâlî’nin Tasavvufla İlgili Eserleri
Meşhur eseri İhyâ kendi tecrübesi olan halvet hayatının ürünüdür. Mişkâtü’l-envâr, Mükâşefetü’l-kulûb, el-Maksadü’l-esnâ, Ravzatü’t-tâlibîn, er-Risâletü’l-ledünniyye, ed-Dürretü’l-fâḫire, Mîzânü’l-amel, Meʿâricü’l-kuds, Minhâcü’l-ârifîn, Miʿrâcü’s-sâlikîn, Minhâcü’l-âbidîn, Kimyâ-yı Saâdet ve el-Münkız mine’d-dalâl gibi eserleri hep bu döneme ait ve tasavvuf ağırlıklıdır.
Mülayim Sadık Kul · Sayı 17DenemeTürkistan'ın İslamlaşmasında Hacegan Yolu'nun Önemi ve Altın Silsile Seyahat Hatıraları -I-
Hacegan Yolu, İslam’ın Arabistan’dan Avrupa’ya, Afrika’dan Endülüs’e, Kafkasya’dan Çin’e kadar yayılmasında öncülük eden tebliğ ve irfan yoludur.
Selahattin Semiz · Sayı 17DenemeTarikat Üzerine Kısa Bir Bahis
Geçtiğimiz 23 Haziran gecesinde vefatı ile müridanını hüzne boğan Mahmut Ustaosmanoğlu Hocaefendi’nin cenaze namazına iştirak eden milyonlarca Müslüman’ın ehli tarik olsun yahut olmasın seccadesini koltuğunun altına alıp Fatih Camii’ne koşması bambaşka...
Yavuz Addâs · Sayı 17DenemeOrta Asya'da Tasavvuf
Mevlânâ Celâleddin Rûmî’ye nisbet edilen ve: “Yine gel, yine gel, ne olursan ol, yine gel” diye başlayan meşhur rubâî de aslında Mevlânâ’dan iki asır önce yaşayan Ebû Sa‘îd-i Ebü’l-Hayr’ın şiirleri arasında yer almaktadır.
Necdet Tosun · Sayı 16DenemeCemâl Tâliblerine Yesevîce Hikmetler
Kuşeyrî, eserinin önsözünde Allah’ın, onların kalplerini sırlarının madeni yaptığını ve onları ümmet arasından nurlarının kandilleri olarak seçtiğini açıklamıştır.
Mustafa Özsaray · Sayı 16