Tasavvuf
Bu etiketi taşıyan 63 yazı, yeniden eskiye.
Gazâlî Öncesi Tasavvuf
Gönül tecrübesini ifade etmekten aciz kalan sûfîler bu problemi temsili bir dil kullanarak aşmaya çalışmışlardır.
Mülayim Sadık Kul · Sayı 16DenemeMağlup Görünen, fakat Her Zaman Galip Olan Derviş Ruhlu Şair
Ömer Özgül · Sayı 13Denemeİmam Gazâlî’nin Tasavvuf Anlayışının Dayanakları: Zâhirî ve Bâtınî İlim Ayrımı
Gazâlî’nin tasavvuf ilmini farz-ı ayın ilimlerden saymasının sebebi de budur. Kalbinde olup bitenden haberi olmayan bir kimse her ne kadar yapıp ettikleri ve söyledikleri fıkha ve akaid ilmine zâhirde uygun olsa bile, eğer niyeti halis değilse yani bu amelleri sadece rıza-yı Bâri için değil de riya veya başka bir dünyevî menfaat için yapıyorsa hadisi şerifte buyurulduğu gibi o zâhiren ibadet gibi görünen ameller paçavra gibi o kişinin suratına çarpılır.
Mülayim Sadık Kul · Sayı 12DenemeDil Derinleşme midir, Kesişme midir?
Dil, kalbin durumuna göre kendine eklemeler ve çıkarmalar yapar; anlam katmanları böyle oluşur veya böyle ölür. Büyük sûfî Abdülkadir Geylâni ne güzel ifade ediyor bu durumu. Şöyle diyor bir yerde: Dil kalbin çocuğudur ve ona tabiidir.
Mustafa Aydoğan · Sayı 11Denemeİmam Gazâlî’nin Tasavvuf Anlayışı: Şehâdetle Şâhit ve Meşhûd Olmak
İmam Gazâlî çok erken yaşlarda tatmaya başladığı bu manevi yolculuğun önündeki engeli geç de olsa fark etmiştir. Terk makâmına ulaşmadan fenâ mertebesine erişilemediği artık zâhirdir. Ama dinen rütbelerin en üstünü kabul edilen ilim öğretmek gibi bir meşgaleden kopmak da kolay değildir.
Mülayim Sadık Kul · Sayı 11DenemeMehmed Zahid Kotku'nun Din Anlayışında İman-Amel Bütünlüğü Vurgusu
Çağının diğer “dertliler”i gibi insan için en önemli kıymetin iman olduğunu her dem vurgulayan Mehmed Zahid Efendi (Rha), amelsiz imanın kaim olamayacağını anlatmaktan vazgeçmemiştir.
Mehmet Ödemiş · Sayı 11DenemeYunus ve Mevlânâ Ne Diyor?
O hâlde, bir sorumluluk gereği olarak evvela Yunus ve Mevlânâ’nın zühd döneminden kendi devirlerine kadar gelen âlim, âbid ve mütefekkir sûfîlerin oluşturduğu Kur’ân ve Sünnet çizgisindeki tasavvuf anlayışının Anadolu’daki güçlü temsilcilerinden olduğunu belirtelim.
Mustafa Özsaray · Sayı 10DenemeSevgisizlik Çağında Bir Gönül Mimarını Hatırlama Denemesi
Yarasalar için ışığın anlamı yoktur. Onlar, hisleriyle hareket ederek yaşamlarını sürdürürler. Karanlık onların dünyasıdır. Ama insanın yolunu bulmak için ışığa ihtiyacı vardır. Bu yüzden işlerini yapmak üzere ona gündüzler tahsis edilmiş, geceler ise bir örtü kılınmıştır.
Kemal Kahraman · Sayı 9DenemeGümüşhânevî Geleneğinde Râmûz el- Ehâdîs Okumaları Mehmed Zahid Kotku Hocaefendi ve İnsan İnşası
İstikameti, kerametten üstün sayan, “en büyük keramet istikamettir” diyen tasavvuf erbabı için, “Kâle Allah”, “Kâle Rasulullah” demek, fıkhın soğuk yüzünden ya da “üstadım buyurdular ki”, demekten daha salim bir limandır.
Mustafa Karataş · Sayı 9DenemeModern Dünyaya Tasavvufun Önerisi Nedir?
Mehmed Zahid Kotku Efendi’yi ve toplumsal çabasını da bu bağlam içinde okuyabiliriz. Gümüşhanevi Dergâhı’nın devamı olan İskenderpaşa Dergâhı, tıpkı takipçisi olduğu dergâh gibi modern olanın karşısında, modern bir şehirde, modernleşen bir kitleye seslenme imkânı veren bir dil inşa edebilmiştir.
Ahmet Murat Özel · Sayı 9DenemeMehmed Zahid (Kotku) Efendi
Osmanlı’nın çöküşünü Cumhuriyet’in ise doğuşunu sıcak ve yoğun bir şekilde idrak etmiş olan Mehmed Zahid Efendi, yaşamı müddetince gerek dünya çapında gerekse ülke bazında önemli tarihî hadiselere, köklü değişim ve gelişmelere tanık olmuştur.
Necdet Yılmaz · Sayı 9DenemeMuallim, Mürebbi ve Mürşid-i Kâmil Olarak Hocam Mehmet Zahit Kotku Hazretleri
Onun zamanında İskenderpaşa Camii, müştemilatında kalan üniversite talebeleriyle bir mektep olma özelliği gösteriyordu. Kendisi, bu farklı fakültelerde okuyan öğrencilerle bizzat ilgileniyor, onların karakterli, şahsiyetli birer fert olarak kendi alanlarında yetişmeleri için gayret sarf ediyordu.
Abdullah Hikmet Atan · Sayı 9DenemeMehmed Zahid Kotku (K.S.) Hazretleri
Hocaefendi; son derece mütevazı, yerinde konuşan, yerinde susan, hikmet ehli, görüldüğünde sevgi ve saygı hissi uyandıran, Allah’ı (c.c.) ve Rasülünü (s.a.v.) hatırlatan âlim ve ilmiyle amil bir zattı. Samimi, sade, içten ve Bursa yöresi bazen de Kafkas şivesiyle konuşur, ancak gönüllere tesiri büyük olurdu.
Selahattin Akgüre · Sayı 9DenemeMehmed Zahid Kotku Hocaefendi
1980 Kenan Evren darbesinde Erzurum’da öğrenciydim ve birkaç yıldan beri Vahdet adında bir dergi çıkarıyorduk. Darbe olunca dergimiz kapatıldı, yazı işleri müdürümüz rahmetli Ahmet Kara hapse atıldı, dergi sahibi Fuat Sağıroğlu çok sıkıntılar yaşadı, yayın yönetmeni ben ve diğer arkadaşlarımız -rahmetli Kınyas Tanı, Cevdet Bulut- hepimiz takibata uğradık ve kaçak olduk.
Ferman Karaçam · Sayı 9DenemeYaşadığı Çağa Damga Vuran Bir Sûfi: Mehmet Zahid Kotku (Rha)
Kotku’ya göre, “Halîfe demek, peygamberin eşyasına sahip olmak demek değildir. Belki onun yaşayış ve harekâtını benimsemek ve sonra da buyurduğu sünnet yolundan ayrılmamaktır.
Müzekkir Kızılkaya · Sayı 9DenemeYıllar Geçse de Unutulmayan Hatıralar
Ahmet Turan Arslan · Sayı 9DenemeMerhum Mehmed Zahid Kotku (1897-1980) Hocamız ve Ehli Sünnet Çizgisinde Tasavvuf
Seksen seneyi aşkın ömrünü “Kale Allah, kale Resulullah” diyerek, insanları hakka çağıran, hal ile kali birleştirip hakiki bir mürşit olarak hizmet veren hocamızın bereketi, geride bıraktığı eserlerinde gözükmektedir.
Ali Rıza Temel · Sayı 9DenemeMehmed Zahid Hocaefendi'nin Cihad Anlayışı
Mehmed Zahid Kotku, İslâm’ı üçe ayırır: ednâ (en alt: Müslüman olmak), evsat (orta: İslâm’ı yaşamak) ve âlâ (en üst: İslâm’ı yaymak). En üsttekinin cihad olduğunu vurgular.
Mustafa Özel · Sayı 9DenemeXX. Yüzyılda Peygamber Vârisi Bir Âlim: Mehmed Zâhid Kotku Hazretleri
Kotku Hazretleri’nin irşad ve davetinde, şeriata olan vurgu çok açık ve kesindir. Dolayısıyla şeriatsız bir tasavvuf anlayışı batıldır. Şeriat ise ilim temeli üzerine kâimdir. Nasıl ki marifet ancak ilimle mümkün ise tasavvuf da ancak ilim temeli üzerine inşa edilebilir. Bu ilim, öncelikle zâhir ilmi diyebileceğimiz fıkıh ve kelam ilmi üzerine bina edilir. Bu minvalde Kotku Hazretleri özellikle sahih bir akide ve fıkıh bilgisi olmadan sufi olunamayacağının altını çizer.
Mülayim Sadık Kul · Sayı 9DenemeLatin Harfli İlk Tezkiretü’l-Evliya Tercümesinin İzinde: M.Z.K. Neşri
Tezkiretü’l-evliya tercümesi, Latin harfleriyle ilk kez Mehmed Zahid Kotku (rahmetullâhi aleyh) tarafından neşredilmiştir.
Ali Öztürk · Sayı 9DenemeMehmed Zahid Kotku'ya göre Nefis Terbiyesi
Nefis, aklın ve vahyin denetim ve gözetimi altında tutulmalıdır. Nefis her ne kadar mahza kötü olarak görülse de ıslah ve terbiye edilip disiplin altına alındığında âhiret amelleri için kendisinden yararlanılabilmektedir.
Ömer Özgül · Sayı 9DenemeKilit ve Anahtara İhtiyaç Duyulmayan Bir Dünya
İslâm tasavvufunda elbette zikrullah önemli bir yer teşkil etmektedir. Ancak, asıl öncelikli konu nefis terbiyesidir. Enâniyeti yani bencilliği bir tarafa bırakıp, diğer insanların haklarını gözetmek, bu terbiyenin en önemli unsurlarındandır. Nefis terbiyesi ile kişi edep sahibi olur.
Mucahid Yıldız · Sayı 9SöyleşiMehmet Demir Hoca, Mehmed Zahid Kotku Hocaefendi'yi Anlattı
Bu yüzden ilk zamanlarda Hocamızı tanımayan ve sonradan “gelemedik” diyenlere, “sizde değil kabahat yahu bizde” diyormuş. “Biz sizi celb edemedik. Getiremedik. Kabahat bizdedir, sizde değil” diyormuş.
İnsicam · Sayı 9SöyleşiAhmet Akın Çığman Hocanın Gözünden Zahid Efendi
Ahmet Akın Çığman, 1945 Kayseri doğumludur. Ailesi itibariyle Çankırılıdır. Çığman, her ne kadar Ankara İmam Hatip Lisesi’ne başlasa da buradaki eğitimden memnun kalmaz ve okuldan ayrılır. Bu ayrılık ile Konya, Siirt, Tillo, Van, Medine, Şam gibi yerlere giderek ilmi hayatını buralarda zenginleştirdi. Medreselerde İslâmî ilimler okudu. Askerlik sonrası Ankara’da Cemal Öğüt ve Bitlisli Tahir Silahtaroğlu hocalardan da bir süre ilmi dersler aldı. 1968’de yirmi üç yaşındayken, Mehmed Zahid Kotku Hocaefendi’ye intisap etti. Sonraki yıllarda İslâmî İlimler Araştırma Enstitüsü bünyesindeki Hadis Enstitüsü’nde 8 yıl ders verdi. Son yıllarda yaşadığı sağlık sorunlarından dolayı tedristen uzak kaldı. Hocamıza Cenâb-ı Hak’tan tedris günlerine dönmesini niyaz ediyoruz.
İnsicam · Sayı 9