Gazali
Bu etiketi taşıyan 24 yazı, yeniden eskiye.
İmam Gazâli Düşüncesinde İnfâkın Hakikati: Kalbin Arınma Yolu
Mutlak manada mülk yalnızca Allah’ındır; insan ise bu mülk üzerinde muvakkat bir tasarruf yetkisine sahip olan bir “emanetçidir”.
Mülayim Sadık Kul · Sayı 62DenemeGazâlî’de Fakirlik (Fakr) Anlayışı: “Kul Peygamber Olmayı Tercih Etmek”
Ezcümle, Gazâlî fakirliğin, anlattığı bu şartlar muvacehesinde fazilet olduğu kanaatindedir. Bu görüşünü, fakir olduğu halde hicret eden ve Allah yolunda Allah’ın rızasını talep eden muhacirlerin övüldüğü ayetle destekler (59/8). Yine iffet ve hayâsından dolayı fakr u zaruret içinde olduğu halde fakirliğini gizleyenleri delil getirir. Bu manada, Efendimiz’in fakirleri öven ve cennete zengin Müslümanlardan daha önce gireceklerini müjdeleyen hadisleri tek tek sıralar.
Mülayim Sadık Kul · Sayı 57Denemeİmam Gazâlî’de İlmî Yöntem
İmam Gazâlî ve onun düşünce dünyasını konu ettiğimiz denemelerde zaman zaman onun ilim metoduna işaret ettik. Ölümünün üzerinden geçen dokuz asır gibi uzun bir süreye rağmen Gazâlî’nin metot ve yaklaşımlarının bugün yaşadığımız çağa ve problemlerine hâlâ ışık tutabildiğine şahit oluyoruz. Dolayısıyla İslam ilim mirasının önde gelen temsilcilerinden İmam Gazâlî’nin, yazdığı ölümsüz eserlerle binlerce bilimsel çalışmaya konu ve ilham olmaya devam ettiğini görüyoruz.
Mülayim Sadık Kul · Sayı 51Denemeİmam-ı Gazâlî’de Orucun Anlamı ve Esrarı
Mülayim Sadık Kul · Sayı 50Denemeİmam Gazâlî’nin Kavramlarla Din Anlayışımız Arasında Kurduğu İlişki
Malumdur ki İmam Gazâlî, muhteşem bir giriş yazısının ardından ele aldığı ilk konu İlim başlığıdır. Mukaddimesini okuyan biri, aslında kitabın ana fikrini ve gayesini anlamış olur. Akide bölümünden önce ilim konusunu ele alması, onun bilgiye atfettiği önemi gösterir. İman ancak bilgi üzerine bina edilebilir; bir insanın bilmediği bir şeye iman etmesi söz konusu olamaz.
Mülayim Sadık Kul · Sayı 48Denemeİmam Gazâlî’nin Tasavvuf Anlayışı
Tasavvufta silsilenin ve bir önceki gönül halkasına dâhil olmanın ne kadar kıymetli olduğunu ehli bilir. Birileri hüdâ-i nâbit gibi ortaya çıkıp şeyhlik ve mürebbilik iddiasında bulunamazlar! Bulunsalar da ehli katında itibar edilmezler. Her ciddi meselenin bir kuralı olduğu gibi ilim ve irfan mektepleri de kendilerini böyle bir ilim ağının dinamizmi ve bütünlüğü içinde konumlandırmışlardır.
Mülayim Sadık Kul · Sayı 41Denemeİmam Gazâlî ve Müzik
Haddizatında müzik, diğer Emevî ve Abbasî dönemlerinde olduğu gibi Selçuklu ve Osmanlı tarihinde de sosyal hayatın içinde ve dışında gerek askerî gerekse tibbî tedavi alanlarında da yaygın olarak kullanılarak etkin bir role sahip olmuştur. İşin bu yönü ihmal edilmeyecek kadar önemlidir.
Mülayim Sadık Kul · Sayı 39DenemeGazâlî’nin Tasavvufla İlgili Eserleri
Meşhur eseri İhyâ kendi tecrübesi olan halvet hayatının ürünüdür. Mişkâtü’l-envâr, Mükâşefetü’l-kulûb, el-Maksadü’l-esnâ, Ravzatü’t-tâlibîn, er-Risâletü’l-ledünniyye, ed-Dürretü’l-fâḫire, Mîzânü’l-amel, Meʿâricü’l-kuds, Minhâcü’l-ârifîn, Miʿrâcü’s-sâlikîn, Minhâcü’l-âbidîn, Kimyâ-yı Saâdet ve el-Münkız mine’d-dalâl gibi eserleri hep bu döneme ait ve tasavvuf ağırlıklıdır.
Mülayim Sadık Kul · Sayı 17DenemeGazâlî Öncesi Tasavvuf
Gönül tecrübesini ifade etmekten aciz kalan sûfîler bu problemi temsili bir dil kullanarak aşmaya çalışmışlardır.
Mülayim Sadık Kul · Sayı 16DenemeGazâlî’nin Râhmân ve Rahîm İsimleri Bağlamında İlâhi Rahmet Yorumu
Anlamlı cümle kurmanın önemsenmesi kadar ahlaki hayatın da önemsenmesi; uçurumun kenarında olan bizler için ve güya rehber olmaya çalıştığımız gençlerimiz adına hayati bir öneme sahiptir.
Mülayim Sadık Kul · Sayı 15Denemeİmam Gazâlî’nin Tasavvuf Anlayışının Dayanakları: Zâhirî ve Bâtınî İlim Ayrımı
Gazâlî’nin tasavvuf ilmini farz-ı ayın ilimlerden saymasının sebebi de budur. Kalbinde olup bitenden haberi olmayan bir kimse her ne kadar yapıp ettikleri ve söyledikleri fıkha ve akaid ilmine zâhirde uygun olsa bile, eğer niyeti halis değilse yani bu amelleri sadece rıza-yı Bâri için değil de riya veya başka bir dünyevî menfaat için yapıyorsa hadisi şerifte buyurulduğu gibi o zâhiren ibadet gibi görünen ameller paçavra gibi o kişinin suratına çarpılır.
Mülayim Sadık Kul · Sayı 12Denemeİmam Gazâlî’nin Tasavvuf Anlayışı: Şehâdetle Şâhit ve Meşhûd Olmak
İmam Gazâlî çok erken yaşlarda tatmaya başladığı bu manevi yolculuğun önündeki engeli geç de olsa fark etmiştir. Terk makâmına ulaşmadan fenâ mertebesine erişilemediği artık zâhirdir. Ama dinen rütbelerin en üstünü kabul edilen ilim öğretmek gibi bir meşgaleden kopmak da kolay değildir.
Mülayim Sadık Kul · Sayı 11Denemeİmam Gazâlî’den Sezai Karakoç’a Uzanan Manevi Köprü: İhyâ ile Diriliş
Gazâlî’nin tasavvuf anlayışını, onun varlık ve bilgi felsefesini, insan ve aşk tasavvurunu bir cümleyle bir şiirle ifade etmek, ancak irfan mektebinin seçkin üyelerine has bir durum olsa gerek.
Mülayim Sadık Kul · Sayı 10Denemeİmam Gazâlî’de İlim ve Eğitim
Evladını münazara ilminden ve cedelden men ettiğinde, oğlu ona, neden kendisinin daha önce yaptığı bir şeyden men etmeye çalıştığını söyleyince büyük İmam şu cevabı verir: ‘’Evladım bizler hakkın ortaya çıkması için tartışırken, şimdi sizler kendi haklılığınızı ispat etme gayretindesiniz.’’ diyerek kendi haklılığını ispat etme çabasının hayır değil şer olduğuna dikkat çekiyordu.
Mülayim Sadık Kul · Sayı 8DenemeGazâlî’den Giden Bir Yol Yunus’a
Mevlana Farsça yazdığı mesnevisiyle, Yunus Türkçe dillendirdiği şiirleriyle, Gazâlî -kendisi farisi olmakla birlikte, daha çok ilim dili olan- Arapçayla hep aynı hakikat bahçesinin hikmetlerinden güller dermişlerdir.
Mülayim Sadık Kul · Sayı 7DenemeGazâlî’nin Zühd Anlayışı
Hayat aslında büyük ölçüde tercihlerden ibarettir. Hatta işi biraz daha insani boyutuyla ifade ederek muşahhaslaştırmak gerekirse, kişiliğimiz veya kimliğimiz tercihlerimizdir desek, yine sınırları zorlamış olmayız kanaatindeyim. Dolayısıyla tercihlerimiz aynı zamanda bizim kimliğimiz ve hayat felsefemiz demektir.
Mülayim Sadık Kul · Sayı 6DenemeGÂZÂLİ PERSPEKTİFİNDEN BÂTINîLİĞİN AKTÜEL İZDÜŞÜMLERİ
Gazâlî’ye göre asıl mesele, hakikatin ortaya çıkmasıdır. Benlik araya girdi mi İslam açısından bu tenkit ve tartışmalar hiç bir fayda ifade etmezler. Niyetin sahih olmadığı yerde sadece metodun doğru olması da yeterli olmaz. Yani Batı’nın Makyevelli’den beri kutsadığı “Amaç, aracı meşrulaştırır” anlayışı, İslam düşüncesinde kendine yer bulamaz. Tenkit yapılırken kendi haklılığımızı değil, hakkın ve hakikatin üstünlüğünü hedeflemek şarttır.
Mülayim Sadık Kul · Sayı 5DenemeGazzâlî’nin Ulemâ Eleştirisi
Gazzâlî ulemâya dönük eleştirisini, teklif ettiği yeni bir “ilim” merkezinde kurgulamaktadır: Âhiret yolu ilmi (ilmu tarîki’l-âhira). Kelam ve felsefeden önemli unsurlar içerse de özü itibariyle tasavvuf ve fıkhın yeni bir bileşkesinden ibaret olan bu yeni ilmin âlimleri, Gazzâlî tarafından “âhiret âlimleri” olarak nitelenirken, onun karşısındaki âlimler “kötü âlimler” veya “dünya âlimleri” adıyla karşımıza çıkmaktadır.
M. Cüneyt Kaya · Sayı 3DenemeMüsamaha Edilemez Bir Yol: Tekfir
İmanın esas prensiplerini, Kur’an-ı Kerim’in ayetlerini ve tevatür yoluyla gelmiş sünneti açıktan reddetmeyen biri tekfir edilemez.
Ebubekir Dilekçi · Sayı 1DenemeZihinsel Aidiyetler ve Hakikat Ahlakı : Gazalî’nin Eleştirilerinin İzinde
Hakikat ahlakında en çetin bariyer, kutuplaşmış bir toplumda hakikat meselesinin tarafgirliğe indirgenmesidir. Hak-batılın, doğru-yanlışın toplumda kategorik olarak dağıldığı; hak ve doğrunun bir kesime, batıl ve yanlışın diğerlerinin payına düştüğü bir vasatta hakikat slogana, araştırma ve soruşturma da manipülasyona dönüşür. Hakikat kaygısı yerini aidiyet kaygısına bırakır.
Hakan Talha Alp · Sayı 1Denemeİmam Gazzâlî’den Gençlere Öğütler
Amelsiz ilim, ilimsiz de amel olmaz. Günahlardan uzaklaştırmayan ve ibadete sevk etmeyen ilim, cehennem ateşinden de korumaz.
Sinan Özyurt · Sayı 1DenemeÇağları Aşan Muhalled Bir Eser: İhyâ
Gazzâlî’nin bu kitabı, diğer birçok kitabı gibi bir rehber eşliğinde, gözetiminde okunması gereken kült bir eserdir. Yazarın ele aldığı konuları, özellikle kelâmla ilgili olanları anlamak için belli bir birikim, bilgi ve kavrayış sahibi olmayı gerektirmektedir.
Mustafa Özel · Sayı 1DenemeGazzâlî Üzerine Söyleşi
Gazzâlî’nin eğitim anlayışı, insanın ruhbeden bütünlüğü çerçevesinde değerlendirilmesini zorunlu kılmaktadır. Zira insan nasıl biyolojik olarak bazı ihtiyaçlara ve isteklere sahipse manevi ihtiyaç ve isteklere de sahip bir varlıktır. Dolayısıyla insanın bu iki yönü de ihmal edilmemeli; aksi takdirde verilen bilgi eksik kalır.
İnsicam · Sayı 1DenemePeygamber Vârisi Cihanşümul Bir Âlim: Hüccetü’l-İslam Muhammed el-Gazâlî et-Tûsî
Bizim âcizane kanaatimiz, Gazâlî’yi vazgeçilmez kılan onun ilimle amel arasında dünyevi ikballe ahiret beklentisi arasında dengeyi kurabilmiş olmasıdır.
Mülayim Sadık Kul · Sayı 1